Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

युधिष्ठिर उवाच । यमहास्यं कथं जातं पृथिव्यां द्विजपुंगव । एतत्सर्वं ममाख्याहि परं कौतूहलं हि मे

yudhiṣṭhira uvāca | yamahāsyaṃ kathaṃ jātaṃ pṛthivyāṃ dvijapuṃgava | etatsarvaṃ mamākhyāhi paraṃ kautūhalaṃ hi me

Yudhiṣṭhira sprach: „O Vorzüglichster unter den Zweimalgeborenen, wie ist Yamahāsya auf Erden entstanden? Berichte mir dies alles, denn groß ist meine Wissbegier.“

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
यमहास्यम्Yamahāsya
यमहास्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयमहास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; प्रश्नवाक्ये कर्मरूपेण (object of inquiry)
कथम्how
कथम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb: how)
जातम्arisen/born
जातम्:
Karma (Object-complement/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootजात (कृदन्त; जन् धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; भूतकर्मणि-प्रत्यय (past passive participle)
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
द्विजपुंगवO best of the twice-born
द्विजपुंगव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विजपुंगव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘द्विजानां पुंगवः’
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम; विशेषण
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
ममto me/of me
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
आख्याहिtell (me)
आख्याहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-ख्या (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
परम्great/supreme
परम्:
Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण
कौतूहलम्curiosity
कौतूहलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकौतूहल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/अवधारणार्थक-अव्यय (particle: indeed/for)
मेmy/of me
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

Yudhiṣṭhira

Tirtha: Yamahāsya

Type: ghat

Listener: Mārkaṇḍeya

Scene: Yudhiṣṭhira, earnest and composed, questions Mārkaṇḍeya about the birth of Yamahāsya; the setting suggests an āśrama near a river, with attentive silence before the tale begins.

Y
Yudhiṣṭhira
Y
Yamahāsya Tīrtha
D
Dvija (sage addressed, i.e., Mārkaṇḍeya)

FAQs

A sincere seeker asks for origins and meanings of sacred places, showing that curiosity guided by reverence supports right understanding (jñāna) and dharma.

Yamahāsya Tīrtha (as the subject of inquiry).

None; it is a question initiating the tīrtha’s origin narrative.