Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 9

सवाक्पतिमहेशाश्च नष्टचित्ताः पितामहम् । गता देवा ब्रह्मलोकं तत्र दृष्ट्वा पितामहम्

savākpatimaheśāśca naṣṭacittāḥ pitāmaham | gatā devā brahmalokaṃ tatra dṛṣṭvā pitāmaham

Zusammen mit Vākpati (Bṛhaspati) und Maheśa, im verwirrten Geist, begaben sich die Götter nach Brahmaloka; dort erblickten sie Pitāmaha (Brahmā).

they
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचनम्; सर्वनाम (pronoun)
वाक्पतिlord of speech (Bṛhaspati)
वाक्पति:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative)
महेशाःgreat lords
महेशाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
नष्टचित्ताःwith minds lost; bewildered
नष्टचित्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनष्ट (कृदन्त; √नश् (धातु) क्त) + चित्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (past participle adjective)
पितामहम्the Grandfather (Brahmā)
पितामहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचनम्
गताःhaving gone / went
गताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु) + क्त (गत)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्तः; पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचनम्; (finite sense: ‘went’)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचनम्
ब्रह्मलोकम्to Brahmā’s world
ब्रह्मलोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
पितामहम्Brahmā
पितामहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचनम्

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā (Narmadā) narrative frame

Type: kshetra

Listener: O king (avani-pati) addressed in nearby verses; broader audience of sages

Scene: A procession of devas—led by Bṛhaspati (Vākpati) and accompanied by Maheśa—ascends to luminous Brahmaloka; their faces show worry as they behold four-faced Brahmā seated on a lotus.

D
Devas
V
Vākpati (Bṛhaspati)
M
Maheśa (Śiva)
B
Brahmaloka
P
Pitāmaha (Brahmā)

FAQs

When overwhelmed, even the mighty seek higher counsel—symbolizing surrender, consultation, and restoration of right order.

Not directly; it continues the narrative framework that will culminate in the tīrtha’s founding and praise.

None.