Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

Devanagari script

धनदस्य हृतं चित्तं हृतः शक्रस्य वारणः । इन्द्राणीं वाञ्छते पापो हयरत्नं रवेरपि

Transliteration

dhanadasya hṛtaṃ cittaṃ hṛtaḥ śakrasya vāraṇaḥ | indrāṇīṃ vāñchate pāpo hayaratnaṃ raverapi

Translation

Er raubte den Herzschatz des Dhanada (Kubera) und entriss Śakra seinen Elefanten. Jener Sünder begehrte sogar Indrāṇī und ebenso das juwelenhafte Pferd der Sonne, Ravi.

Word by Word

• धनदस्य: of Dhanada (Kubera)
• धनदस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: धनद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• हृतम्: stolen, taken away
• हृतम्: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: हृत (कृदन्त; हृ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त

• चित्तम्: mind/heart
• चित्तम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• हृतः: taken away
• हृतः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: हृत (कृदन्त; हृ)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त

• शक्रस्य: of Śakra (Indra)
• शक्रस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• वारणः: elephant
• वारणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वारण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• इन्द्राणीम्: Indrāṇī
• इन्द्राणीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इन्द्राणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वाञ्छते: desires
• वाञ्छते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वाञ्छ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• पापः: the wicked one
• पापः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणवत् (used adjectivally)

• हयरत्नम्: the precious horse
• हयरत्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हय-रत्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुष (हयानां रत्नम् / हयः रत्नम्)

• रवेः: of Ravi (the Sun)
• रवेः: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: रवि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Additive particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अपि-कार (additive particle: also/even)

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā Khaṇḍa secret tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: Tāla-megha’s spree: stealing Kubera’s treasure/‘heart’, seizing Airāvata, coveting Indrāṇī, and taking the Sun’s jewel-like horse; montage of cosmic plunder.

Characters & Entities

• Tāla-megha
• Dhanada (Kubera)
• Śakra (Indra)
• Airāvata (implied Indra's elephant)
• Indrāṇī
• Ravi (Sūrya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Unchecked power turns to greed and violation; the Purāṇas portray such acts as clear marks of pāpa that invite divine correction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not directly; it continues the backstory leading to the tīrtha’s founding and fame.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.