Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 64

जनार्दनस्ततः क्रुद्धस्तालमेघाय भारत । अमोघं चक्रमादाय मुक्तं तस्य च मूर्धनि

janārdanastataḥ kruddhastālameghāya bhārata | amoghaṃ cakramādāya muktaṃ tasya ca mūrdhani

Da wurde Janārdana zornig, o Bhārata, ergriff sein unfehlbares Diskus und schleuderte es auf Tālameghas Haupt.

जनार्दनःJanārdana (Viṣṇu)
जनार्दनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजनार्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikaraṇa (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb) — 'thereupon/then'
क्रुद्धःangered
क्रुद्धः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying जनार्दनः)
तालमेघायto Tālamegha
तालमेघाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतालमेघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (ताल + मेघ)
भारतO Bhārata
भारत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
अमोघम्unfailing
अमोघम्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमोघ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण (qualifying चक्रम्)
चक्रम्discus
चक्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आदायhaving taken
आदाय:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ + दा (धातु) → आदाय (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable) — 'having taken'
मुक्तम्was released, was hurled
मुक्तम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु) → मुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थ (passive sense) — 'was released' (refers to चक्रम्)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
मूर्धनिon (his) head
मूर्धनि:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

Narrator (contextual Purāṇic narrator, likely Sūta/Skanda framework within Revā Khaṇḍa)

Listener: Bhārata/Pārtha (as addressed in verse)

Scene: Janārdana, eyes blazing with controlled wrath, raises the Sudarśana-cakra; the discus arcs toward the asura Tālamegha’s head, leaving a fiery aureole trail.

J
Janārdana
T
Tālamegha
B
Bhārata
C
Cakra (Sudarśana)

FAQs

The ‘unfailing’ divine weapon symbolizes the inevitability of moral law: adharma meets certain correction.

Revā/Narmadā is the sacred setting; the narrative reinforces her sanctity as a protected tīrtha-landscape.

None directly; the verse is narrative, supporting the Māhātmya’s authority.