Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 116

Devanagari script

एतत्ते सर्वमाख्यातं चक्रतीर्थफलं नृप । यच्छ्रुत्वा मानवो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते

Transliteration

etatte sarvamākhyātaṃ cakratīrthaphalaṃ nṛpa | yacchrutvā mānavo bhaktyā sarvapāpaiḥ pramucyate

Translation

So, o König, ist dir die ganze Frucht von Cakratīrtha dargelegt worden. Wer dies in Hingabe hört, wird von allen Sünden befreit.

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘this’ (contextually object of ‘आख्यातम्’)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Dative/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी, एकवचन; सर्वनाम

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (एतत्)

• आख्यातम्: explained
• आख्यातम्: Karma (Object/कर्म) (predicate participle)
• Type: Verb
• Root: आ-ख्या (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (भूतकर्मणि/कर्मणि क्त-प्रत्यय); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘explained/told’

• चक्रतीर्थफलम्: the fruit/result of Cakratīrtha
• चक्रतीर्थफलम्: Karma (Object/कर्म) (apposition to ‘एतत् सर्वम्’)
• Type: Noun
• Root: चक्रतीर्थफल (प्रातिपदिक) = चक्रतीर्थ + फल
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—चक्रतीर्थ (place-name) + फल (result)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म) (of ‘श्रुत्वा’)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) + त्वा (प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); ‘having heard’

• मानवः: a person
• मानवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; साधन/भावेन (by means of/with devotion)

• सर्वपापैः: from all sins
• सर्वपापैः: Apadana (Ablative sense via instrumental in passive/अपादानार्थ)
• Type: Noun
• Root: सर्वपाप (प्रातिपदिक) = सर्व + पाप
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; समासः—सर्व (all) + पाप (sins) (विशेषण-विशेष्यभावः)

• प्रमुच्यते: is freed
• प्रमुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोग (passive sense: ‘is released’)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cakratīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: King (nṛpa)

Visual Art Cues

Scene: A sage narrates to a seated king near a riverbank; subtle aura of purification surrounds listeners; the tīrtha is indicated by a ghāṭa and flowing Revā.

Characters & Entities

• Cakratīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional listening (śravaṇa) to tīrtha-māhātmya is itself a purifying act that destroys sin.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

Cakratīrtha, a sacred ford within the Revā (Narmadā) tradition.

What ritualistic prescription is mentioned?

It recommends hearing the Cakratīrtha māhātmya with devotion as a means of purification.