Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 32

सर्वतीर्थवरं तीर्थं निर्मितं नारदेन तु । पृथिव्यां सागरान्तायां रेवायाश्चोत्तरे तटे । तद्वरं सर्वतीर्थानां महापातकनाशनम्

sarvatīrthavaraṃ tīrthaṃ nirmitaṃ nāradena tu | pṛthivyāṃ sāgarāntāyāṃ revāyāścottare taṭe | tadvaraṃ sarvatīrthānāṃ mahāpātakanāśanam

Dieser Tīrtha, der beste unter allen Tīrthas, wurde von Nārada auf der vom Ozean umgrenzten Erde am nördlichen Ufer der Revā errichtet. Dieser höchst erhabene Tīrtha, der erste unter den heiligen Stätten, vernichtet selbst die schwersten Sünden (Mahāpātakas).

सर्वतीर्थवरम्the best among all tīrthas
सर्वतीर्थवरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व-तीर्थ-वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां तीर्थानां वरः)
तीर्थम्a sacred place (tīrtha)
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचन
निर्मितम्was constructed/created
निर्मितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर्मा (धातु; निर् + मा) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘निर्मितम्’
नारदेनby Nārada
नारदेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचन
तुindeed/but
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; विरोध/विशेषार्थ
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी) एकवचन
सागरान्तायाम्bounded by the ocean
सागरान्तायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसागरान्त (प्रातिपदिक; सागर + अन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी) एकवचन; विशेषण; षष्ठी-तत्पुरुषः (सागरस्य अन्तः)
रेवायाःof the Revā (Narmadā)
रेवायाः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरेवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी) एकवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
उत्तरेon the northern
उत्तरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी) एकवचन; विशेषण (तटे इति)
तटेbank/shore
तटे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी) एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विशेषण (वरम् इति)
वरम्the excellent (one)
वरम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचन
सर्वतीर्थानाम्of all sacred places
सर्वतीर्थानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्वतीर्थ (प्रातिपदिक; सर्व + तीर्थ)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी) बहुवचन; कर्मधारयः (सर्वाणि तीर्थानि)
महापातकनाशनम्destroyer of great sins
महापातकनाशनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहापातक-नाशन (प्रातिपदिक; महा + पातक + नाशन)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचन; विशेषण (वरम् इति); षष्ठी-तत्पुरुषः (महापातकानां नाशनम्)

Unspecified (narrative voice within Revākhaṇḍa context)

Tirtha: Nārada-kṛta Sarvatīrtha-vara tīrtha (on Revā’s northern bank)

Type: ghat

Listener: King (Rajendra)

Scene: Sage Nārada, veena in hand, consecrates a luminous ford on Revā’s northern bank; the river glows with sanctity, and a celestial map-like vision shows the earth ‘ocean-bounded’ while the tīrtha radiates as the foremost purifier, dissolving dark sin-clouds.

N
Nārada
R
Revā (Narmadā)

FAQs

A tīrtha is not merely a location but a dharmic power-center: contact with a supremely praised holy place—especially on the Revā—purifies even grave sins when approached with श्रद्धा (faith) and right conduct.

A Nārada-established tīrtha on the northern bank of the Revā (Narmadā) within the Skanda Purāṇa’s Revākhaṇḍa (Āvantyakhaṇḍa).

No specific rite is prescribed in this verse; it primarily proclaims the tīrtha’s sin-destroying potency (mahāpātakanāśana).