Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

श्रीमार्कण्डेय उवाच । यथायथा त्वं नृप भाषसे च तथातथा मे सुखमेति भारती । शैथिल्यता वा जरयान्वितस्य त्वत्सौहृदं नश्यति नैव तात । शृणुष्व तस्मात्सह बान्धवैश्च कथामिमां पापहरां प्रशस्ताम्

śrīmārkaṇḍeya uvāca | yathāyathā tvaṃ nṛpa bhāṣase ca tathātathā me sukhameti bhāratī | śaithilyatā vā jarayānvitasya tvatsauhṛdaṃ naśyati naiva tāta | śṛṇuṣva tasmātsaha bāndhavaiśca kathāmimāṃ pāpaharāṃ praśastām

Śrī Mārkaṇḍeya sprach: „O König, je mehr du redest, desto mehr wird auch meine Rede zur Freude. Selbst wenn einer durch das Alter geschwächt und belastet ist, vergeht deine Freundschaft nicht, lieber Sohn. Darum höre, zusammen mit deinen Verwandten, diese vortreffliche, gepriesene Erzählung, die Sünde hinwegnimmt.“

श्री-मार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्री-मार्कण्डेयः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + मार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Speech verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
यथा-यथाas...as
यथा-यथा:
Kriyāviśeṣaṇa (Correlative adverb)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formपुनरुक्त-अव्यय (correlative adverb), यथायोग्य-सम्बन्ध (as...so...)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
भाषसेyou speak
भाषसे:
Kriyā (Predicate verb)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
तथा-तथाso...so
तथा-तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (Correlative adverb)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formपुनरुक्त-अव्यय (correlative adverb)
मेfor me/to me
मे:
Sampradāna (Recipient/for me)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी एकवचन (Genitive/Dative enclitic); अत्र षष्ठी-सम्बन्धे (to me/for me)
सुखम्happiness
सुखम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
एतिcomes/arises
एति:
Kriyā (Predicate verb)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
भारतीspeech/eloquence (Bhāratī)
भारती:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootभारती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
शैथिल्यताslackness/weakening
शैथिल्यता:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootशैथिल्यता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प (disjunctive particle)
जरयाwith old age
जरया:
Karaṇa (Instrument/association)
TypeNoun
Rootजरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
अन्वितस्यof one who is accompanied (by)
अन्वितस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeAdjective
Rootअन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक, √इ ‘to go’ with अनु-)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; विशेषणम् (अस्य/जनस्य implied)
त्वत्-सौहृदम्your friendship
त्वत्-सौहृदम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + सौहृद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
नश्यतिperishes
नश्यति:
Kriyā (Predicate verb)
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
not
:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
एवindeed/at all
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण (emphasis/limitation particle)
तातO dear one
तात:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
Kriyā (Command)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Reason)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (5th/Ablative) एकवचन; अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (therefore/from that)
सहtogether with
सह:
Sahakāraka (Accompaniment)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहयोग (preposition-like indeclinable ‘with’)
बान्धवैःwith (your) kinsmen
बान्धवैः:
Sahakāraka (Accompaniment)
TypeNoun
Rootबान्धव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
कथाम्story
कथाम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
इमाम्this
इमाम्:
Karma (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (कथाम् इति)
पाप-हराम्removing sins
पाप-हराम्:
Karma (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक) + हर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (कथाम् इति)
प्रशस्ताम्excellent/praised
प्रशस्ताम्:
Karma (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रशस्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, √शंस् ‘to praise’ with प्र-)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (कथाम् इति)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā-kathā context (not a single named tīrtha in this verse)

Type: kshetra

Listener: the king addressed as ‘nṛpa’, ‘tāta’, ‘Bhārata’ (contextual)

Scene: Mārkaṇḍeya, aged yet radiant, speaks affectionately to the king; behind them, kinsmen sit in a semicircle, attentive. The sage’s words are depicted as a cleansing stream of light labeled ‘pāpa-harā’.

M
Mārkaṇḍeya
N
nṛpa (king)
B
Bhāratī (Sarasvatī, as speech)

FAQs

Reverent listening to a praiseworthy Purāṇic narrative is presented as a means of purification (pāpa-haraṇa) and a support for dharma.

This verse functions as a preface; the broader context is the Revā-khaṇḍa, which venerates the sacred geography connected with the river Revā (Narmadā).

No specific rite is prescribed here; the instruction is śravaṇa—listening attentively (ideally with one’s family) to a pāpaharā kathā.