Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 46

खञ्जाश्च दर्दुराः षण्ढा वार्द्धुष्याश्च कृषीवलाः । भिन्नवृत्तिकराः पुत्र नियोज्या न कदाचन

khañjāśca dardurāḥ ṣaṇḍhā vārddhuṣyāśca kṛṣīvalāḥ | bhinnavṛttikarāḥ putra niyojyā na kadācana

O Sohn, Lahme, schwer Erkrankte, Impotente, Hochbetagte, Feldarbeiter und Menschen mit unregelmäßigem Erwerb sollen niemals zu solchen Riten bestellt werden.

खञ्जाःthe lame (men)
खञ्जाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootखञ्ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
दर्दुराःthe stammerers / croakers (as a class)
दर्दुराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदर्दुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
षण्ढाःeunuchs/impotent men
षण्ढाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootषण्ढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
वार्द्धुष्याःthe aged/old (men)
वार्द्धुष्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवार्द्धुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
कृषीवलाःfarmers/ploughmen
कृषीवलाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृषीवल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
भिन्नवृत्तिकराःthose following a different livelihood/conduct
भिन्नवृत्तिकराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभिन्न-वृत्ति-कर (प्रातिपदिक; भिन्न=विभक्त/भ्रष्ट + वृत्ति=आजीविका/आचार + कर=कर्ता)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम्
पुत्रO son
पुत्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम्
नियोज्याःto be appointed/engaged
नियोज्याः:
Karya (Obligation/विधेय)
TypeAdjective
Rootनि+युज् (धातु) → नियोज्य (कृदन्त, भाव्य/विधेय)
Formभविष्यत्-कर्तव्यतार्थकः (gerundive/तव्यत्-भाव); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विधेय-विशेषणम्
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-निपातः (negation particle)
कदाचनever/at any time
कदाचन:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकदाचन (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)

Mārkaṇḍeya (context continues)

Scene: A kingly patron consults a ritual preceptor who enumerates exclusions; a group of potential assistants stands aside, while the sacred river and ritual vessels indicate the rite’s setting.

Ś
Śrāddha (context)
D
Dharmaśāstra-style categories (context)

FAQs

The text frames śrāddha as a strict dharmic rite requiring carefully chosen officiants according to traditional norms.

The wider passage remains within the Revā/Narmadā Māhātmya; the rules are given in that tīrtha context.

It lists categories of persons who should not be engaged/appointed for śrāddha, as part of ritual protocol.