Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । कामेश्वरं ततश्चान्यच्छृणु पाण्डवसत्तम । सिद्धो यत्र गणाध्यक्षो गौरीपुत्रो महाबलः

śrīmārkaṇḍeya uvāca | kāmeśvaraṃ tataścānyacchṛṇu pāṇḍavasattama | siddho yatra gaṇādhyakṣo gaurīputro mahābalaḥ

Śrī Mārkaṇḍeya sprach: Höre nun von einem weiteren heiligen Ort—Kāmeśvara, o Bester der Pāṇḍavas—wo der mächtige Sohn der Gaurī, der Anführer von Śivas Gaṇas, zur Vollendung (siddha) gelangte.

श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री-मार्कण्डेय (प्रातिपदिक; श्री + मार्कण्डेय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘श्री’ उपपद-विशेषणपूर्वकः (honorific)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
कामेश्वरम्Kāmeśvara
कामेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम-ईश्वर (प्रातिपदिक; काम + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ततःthen/thereafter
ततः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम् (adverb)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
अन्यत्another (matter)
अन्यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘अन्यत्’ = अन्यं विषयम्
शृणुhear/listen
शृणु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्
पाण्डवसत्तमO best of the Pāṇḍavas
पाण्डवसत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपाण्डव-सत्तम (प्रातिपदिक; पाण्डव + सत्तम)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
सिद्धःaccomplished/perfected
सिद्धः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्
यत्रwhere
यत्र:
Adverbial (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
गणाध्यक्षःthe leader of the gaṇas
गणाध्यक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगण-अध्यक्ष (प्रातिपदिक; गण + अध्यक्ष)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
गौरीपुत्रःson of Gaurī
गौरीपुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगौरी-पुत्र (प्रातिपदिक; गौरी + पुत्र)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
महाबलःmighty/very strong
महाबलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा-बल (प्रातिपदिक; महा + बल)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Kāmeśvara

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira (Pāṇḍavasattama)

Scene: Mārkaṇḍeya addresses Yudhiṣṭhira, introducing Kāmeśvara tīrtha; a Śaiva shrine near the Revā with Gaṇādhyakṣa/Gaurīputra presence implied.

M
Mārkaṇḍeya
K
Kāmeśvara
P
Pāṇḍava (Arjuna)
G
Gaurī (Pārvatī)
G
Gaṇādhyakṣa (Gaṇeśa)

FAQs

Hearing (śravaṇa) of tīrtha-māhātmya is itself framed as a dhārmic act, leading the listener toward devotion and siddhi.

Kāmeśvara, introduced as the next sacred locus in the Revā Khaṇḍa itinerary.

No specific rite is prescribed here; it is an invitation to hear the next tīrtha’s greatness.