Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

Devanagari script

विख्यातं तु तदा लोके पापघ्नं पाण्डुनन्दन । अष्टम्यां च चतुर्दश्यामुभौ पक्षौ च भक्तितः । उपोष्य शूलिनश्चाग्रे रात्रौ कुर्वीत जागरम्

Transliteration

vikhyātaṃ tu tadā loke pāpaghnaṃ pāṇḍunandana | aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāmubhau pakṣau ca bhaktitaḥ | upoṣya śūlinaścāgre rātrau kurvīta jāgaram

Translation

Da wurde es in der Welt als Sündenvernichter berühmt, o Sohn des Pāṇḍu. Am achten und am vierzehnten Mondtag — in beiden Monatshälften — soll man in Hingabe fasten und nachts vor Śūlin (Śiva) die Wache halten.

Word by Word

• विख्यातम्: well-known
• विख्यातम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वि-ख्यात (प्रातिपदिक) (√ख्या + क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying तीर्थम् understood)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha-nipāta (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय, अवधान/विरोधार्थक निपात (particle: but/indeed)

• तदा: then
• तदा: Kāla (Time adjunct)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय, कालवाचक

• लोके: in the world
• लोके: Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• पाप-घ्नम्: sin-destroying
• पाप-घ्नम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + घ्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (पापं हन्ति इति) विशेषणम्

• पाण्डु-नन्दन: O son of Pāṇḍu
• पाण्डु-नन्दन: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: पाण्डु (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पाण्डोः नन्दनः)

• अष्टम्याम्: on the eighth lunar day
• अष्टम्याम्: Kāla (Time adjunct)
• Type: Noun
• Root: अष्टमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तिथिवाचक

• च: and
• च: Samuccaya (Coordinator)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयार्थक (conjunction)

• चतुर्दश्याम्: on the fourteenth lunar day
• चतुर्दश्याम्: Kāla (Time adjunct)
• Type: Noun
• Root: चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तिथिवाचक

• उभौ: both
• उभौ: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: उभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम् (qualifying पक्षौ)

• पक्षौ: fortnights (waxing and waning)
• पक्षौ: Karta (Subject/कर्ता) (of implied observance)
• Type: Noun
• Root: पक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Coordinator)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयार्थक (conjunction)

• भक्तितः: with devotion / out of devotion
• भक्तितः: Hetu/Prakāra (Cause/Manner)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेतौ/प्रकारे (ablative of manner/cause)

• उपोष्य: having fasted
• उपोष्य: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
• Type: Verb
• Root: उप-वास् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), उपसर्गः उप-, धातुः वास् (उपवास/उपोष्य)

• शूलिनः: of Śūlin (Śiva)
• शूलिनः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: शूलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; (शिवस्य)

• च: and
• च: Samuccaya (Coordinator)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयार्थक

• अग्रे: in front (of)
• अग्रे: Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; स्थानवाचक

• रात्रौ: at night
• रात्रौ: Kāla (Time adjunct)
• Type: Noun
• Root: रात्रि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• कुर्वीत: one should perform
• कुर्वीत: Kriyā (Main verb)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; विध्यर्थे (should do)

• जागरम्: a vigil (wakefulness)
• जागरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जागर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

Deductive (Revā Khaṇḍa narrator speaking to a Pāṇḍava-descendant/royal listener)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Karoḍī-tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Pāṇḍunandana

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims at the Narmadā ghat on Aṣṭamī/Caturdaśī: lamps flicker through the night as devotees keep vigil before Śiva Śūlin, chanting and listening to sacred stories; dawn approaches with calm purity.

Characters & Entities

• Śūlin (Śiva)
• Pāṇḍu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional discipline—fasting and vigil—performed at a sacred site becomes a potent means for cleansing sin.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The same sin-destroying Karoḍī Tīrtha within the Revā/Narmadā region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Fasting (upoṣa) and night vigil (jāgaraṇa) before Śiva on Aṣṭamī and Caturdaśī in both lunar fortnights.