Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 54

Devanagari script

निष्पापाश्चाथ संजातास्तीर्थस्यास्य प्रभावतः । शृण्वन्तु ऋषयः सर्वे वह्निकालोपमा द्विजाः

Transliteration

niṣpāpāścātha saṃjātāstīrthasyāsya prabhāvataḥ | śṛṇvantu ṛṣayaḥ sarve vahnikālopamā dvijāḥ

Translation

«Und doch wurden sie durch die Kraft eben dieses Tīrtha sündenlos. Mögen alle ṛṣis es hören—o Zweimalgeborene, strahlend wie Feuer und Zeit».

Word by Word

• निष्पापाः: sinless
• निष्पापाः: Karta (Subject complement/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निः + पाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम् (sinless)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (and)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनन्तरार्थक (then)

• संजाताः: became
• संजाताः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + जन् (धातु)
• Form: भूतकालिक कृदन्त (क्त); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; कर्तरि (became/arose)

• तीर्थस्य: of the sacred ford
• तीर्थस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे षष्ठी एकवचनम्

• अस्य: of this
• अस्य: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे षष्ठी एकवचनम्; तीर्थस्य विशेषणम् (of this)

• प्रभावतः: by the power (of)
• प्रभावतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय; हेत्वर्थक (due to/by the power of)

• शृण्वन्तु: let (them) hear
• शृण्वन्तु: Kriya (Injunctive/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative); प्रथमपुरुषः; बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• ऋषयः: sages
• ऋषयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ऋषयः विशेषणम् (all)

• वह्निकालोपमाः: like fire and time (in power)
• वह्निकालोपमाः: Visheshana (Qualifier of द्विजाः/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक) + उपमा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम्; (वह्निकालयोः उपमा इव) अग्निकाल-सदृशाः

• द्विजाः: brahmins/twice-born
• द्विजाः: Karta (Appositional subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्

Speaker

Narrator (contextual purāṇic voice within Revā Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: ṛṣis/dvijas (addressed)

Visual Art Cues

Scene: A speaker declares that others became sinless by the tīrtha’s power and calls upon radiant sages—likened to Fire and Time—to listen.

Characters & Entities

• Tīrtha
• Ṛṣayaḥ
• Dvijāḥ

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The māhātmya emphasizes that certain tīrthas possess exceptional purifying power that can render one sinless.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Revā (Narmadā)-connected tīrtha celebrated in the Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Hearing/attentive listening to the tīrtha-māhātmya (śravaṇa) is implicitly enjoined: “Let the sages hear.”