Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 44

Devanagari script

इति ते ब्राह्मणा राजंल्लब्धा वरमनुत्तमम् । गमिष्यन्तः प्रीतचित्ता ददृशुश्चित्रमद्भुतम्

Transliteration

iti te brāhmaṇā rājaṃllabdhā varamanuttamam | gamiṣyantaḥ prītacittā dadṛśuścitramadbhutam

Translation

So, o König, zogen jene Brāhmaṇas—nachdem sie die unvergleichliche Gabe empfangen hatten—mit freudigem Herzen weiter und erblickten ein wunderbares Wunderzeichen.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक-अव्यय (quotative/thus)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Pronoun (they)

• ब्राह्मणाः: brāhmaṇas
• ब्राह्मणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; Vocative singular (O king)

• लब्धाः: having obtained
• लब्धाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: लभ् (धातु) → लब्ध (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि; having obtained

• वरम्: boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; Accusative singular

• अनुत्तमम्: unsurpassed
• अनुत्तमम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनुत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Adjective qualifying वरम् (unsurpassed)

• गमिष्यन्तः: about to depart
• गमिष्यन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) → गमिष्यन्त् (कृदन्त, शतृ-प्रत्यय; भविष्यत्कालिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भविष्यत्कालिक कर्तरि शतृ (future active participle): about to go

• प्रीतचित्ताः: with joyful minds
• प्रीतचित्ताः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रीत + चित्त (प्रातिपदिक); घटक: प्रीत (विशेषण) + चित्त (नाम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय: 'प्रीतं चित्तं येषाम्/प्रीतचित्त' (glad-minded)

• ददृशुः: saw
• ददृशुः: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; they saw

• चित्रम्: marvelous
• चित्रम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Adjective qualifying अद्भुतम् (wonderful/variegated)

• अद्भुतम्: a wonder
• अद्भुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अद्भुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; Used substantively: a wonder

Speaker

Narrator (context suggests Māṛkaṇḍeya narrating to a royal listener)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā/Narmadā-tīra (narrative corridor)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājan (kingly addressee)

Visual Art Cues

Scene: A group of brāhmaṇas, radiant with joy after receiving a boon, walking along the riverbank; ahead, an uncanny, wondrous sight draws their gaze.

Characters & Entities

• brāhmaṇa
• rājan (king)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

After receiving divine favor, the devotee’s journey continues, often revealing further wonders that deepen faith.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā/Narmadā landscape is implied; the verse sets up an encounter on or near the Narmadā route.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse is transitional, moving from boon to the next sacred encounter.