Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 19

Devanagari script

शबर उवाच । कारणं नास्ति मे किंचिन्न दुःखं किंचिदेव तु । संसारभयभीतोऽहं नान्या बुद्धिः प्रवर्तते

Transliteration

śabara uvāca | kāraṇaṃ nāsti me kiṃcinna duḥkhaṃ kiṃcideva tu | saṃsārabhayabhīto'haṃ nānyā buddhiḥ pravartate

Translation

Der Śabara sprach: „Ich habe keinen besonderen Grund und keinen bestimmten Kummer. Doch ich bin von Furcht vor dem Saṃsāra erschüttert; kein anderer Entschluss regt sich in mir.“

Word by Word

• शबरः: Śabara (the hunter/tribesman)
• शबरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शबर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• कारणम्: reason
• कारणम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation particle)

• अस्ति: is/exists
• अस्ति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• मे: of me, my
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th, genitive), एकवचन; सर्वनाम

• किञ्चित्: anything
• किञ्चित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम (indefinite pronoun)

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• दुःखम्: sorrow
• दुःखम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुःख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• किञ्चित्: anything
• किञ्चित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम

• एव: indeed
• एव: Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• तु: but
• तु: Virodha (Contrast/विरोध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/विशेषार्थक (adversative/contrast particle)

• संसारभयभीतः: afraid of the fear of saṃsāra
• संसारभयभीतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: संसार + भय + भीत (कृदन्त)
• Form: तत्पुरुषसमास (संसारस्य भयम् इति); 'भीत' = क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) from √भी (भि/भी) 'to fear'; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), एकवचन; उत्तमपुरुषवाचक सर्वनाम

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• अन्या: other
• अन्या: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• बुद्धिः: thought, resolve
• बुद्धिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• प्रवर्तते: arises, proceeds
• प्रवर्तते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वृत् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

Speaker

Śabara

Characters & Entities

• Śabara
• saṃsāra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Existential fear of saṃsāra can awaken a search for liberation, but it must be guided by dharma rather than rash action.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The statement is made in the Śūlabheda tīrtha setting of the Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly in this verse; it expresses the inner motive (saṃsāra-bhaya).