Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 57

अहर्निशं दहेद्धूपं चन्दनं च सदीपकम् । पादशौचं स्वयं कृत्वा स्वयं भोजयते द्विजान् । द्वादशाब्दानि सा राज्ञी सुव्रता तत्र संस्थिता

aharniśaṃ daheddhūpaṃ candanaṃ ca sadīpakam | pādaśaucaṃ svayaṃ kṛtvā svayaṃ bhojayate dvijān | dvādaśābdāni sā rājñī suvratā tatra saṃsthitā

Tag und Nacht verbrannte sie Weihrauch und Sandelholz und hielt die Lampen brennend. Nachdem sie selbst die Fußwaschung vollzogen hatte, speiste sie eigenhändig die Dvija. Zwölf Jahre lang blieb jene Königin, standhaft in ihrem vortrefflichen Gelübde, dort fest gegründet.

अहर्निशम्day and night; continuously
अहर्निशम्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअहर्निश (प्रातिपदिक; अहः+निशा)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण), द्वन्द्वसमासः (अहः+निशा), अर्थे—सर्वदा/निरन्तरम्
दहेत्should burn; should offer (by burning)
दहेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थक/विधिलिङ्गसदृश), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
धूपम्incense
धूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया (कर्म), एकवचनम्
चन्दनम्sandalwood
चन्दनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचन्दन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (कर्म), एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
सदीपकम्together with a lamp
सदीपकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस-दीपक (प्रातिपदिक; सह+दीपक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (कर्म), एकवचनम्; सहार्थक-तत्पुरुषः (दीपकेन सह)
पादशौचम्washing/cleansing of the feet
पादशौचम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाद-शौच (प्रातिपदिक; पाद+शौच)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (कर्म), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (पादानां शौचम्)
स्वयम्personally; by oneself
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (by oneself)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त/gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having done)
स्वयम्personally
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (by oneself)
भोजयतेfeeds; causes to eat
भोजयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज्/भोजय् (धातु; भुज्-णिच्)
Formलट् (वर्तमानकाल), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; णिच्-प्रयोगः (causative: to cause to eat/feed)
द्विजान्Brahmins; twice-born
द्विजान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया (कर्म), बहुवचनम्
द्वादशाब्दानिtwelve years
द्वादशाब्दानि:
Adhikarana (Duration/कालावधि)
TypeNoun
Rootद्वादश-अब्द (प्रातिपदिक; द्वादश+अब्द)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (कालपरिमाण/अवधि), बहुवचनम्; द्विगुसमासः (द्वादश अब्दाः)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा (कर्ता), एकवचनम्
राज्ञीqueen
राज्ञी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराज्ञी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा (कर्ता), एकवचनम्
सुव्रताof good vows; virtuous
सुव्रता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-व्रत (प्रातिपदिक; सु+व्रत)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा (कर्ता), एकवचनम्; कर्मधारयः (सुन्दरं व्रतं यस्याः/या)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक-क्रियाविशेषण (locative adverb)
संस्थिताremained; stayed; was stationed
संस्थिता:
Kriya (State/अवस्था-क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकर्मणि/भूतकालिक-विशेषण), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

Narrator (contextual Purāṇic voice)

Type: kshetra

Listener: a king (bhūpati)

Scene: A queen in a tīrtha-āśrama setting tends an ever-burning lamp, offers sandal paste and incense, then kneels to wash the feet of arriving brāhmaṇas and serves them food; the passage of years is suggested by repeated ritual cycles.

B
Bhānumatī
D
Dvijas

FAQs

Sustained devotion expressed through worship and service—especially honoring the learned—strengthens vrata and magnifies tīrtha-merit.

The passage continues the Śūlabheda setting (named in the immediately preceding verse) within the Revā Khaṇḍa.

Continuous pūjā (incense, sandalwood, lamps), pāda-śauca (washing feet as hospitality/service), and dvija-bhojana (feeding brāhmaṇas) for twelve years.