Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 30

गुह्याद्गुह्यतमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । शूलपाणिः समभ्यर्च्य इन्द्राद्यैरप्सरोगणैः

guhyādguhyatamaṃ tīrthaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati | śūlapāṇiḥ samabhyarcya indrādyairapsarogaṇaiḥ

Geheimer als das Geheimnis ist dieses Tīrtha: Es war nie zuvor und wird nie wieder sein. Dort wird Śūlapāṇi (Śiva) in rechter Weise von Indra und den Scharen der Apsarās und anderen verehrt.

गुह्यात्than (what is) secret
गुह्यात्:
Apadana (Ablative of comparison/अपादान)
TypeAdjective
Rootगुह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी (5th/Ablative) एकवचनम्; तुलना-प्रयोगः (than secret)
गुह्यतमम्most secret
गुह्यतमम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootगुह्यतम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd) एकवचनम्; अतिशय-विशेषणम् (superlative)
तीर्थम्sacred place
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd) एकवचनम्
not
:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
भूतम्(has) been
भूतम्:
Kriya-visheshana (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootभूत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formभू (धातु) + क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; 'been/occurred'
nor
:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
भविष्यतिwill be, will occur
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
शूलपाणिःŚiva (the one with a trident in hand)
शूलपाणिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशूल + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; समासः—शूलः पाणौ यस्य सः (बहुव्रीहिः)
समभ्यर्च्यhaving worshipped
समभ्यर्च्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootसम् + अभि + अर्च् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund); 'having duly worshipped'
इन्द्राद्यैःby Indra and others
इन्द्राद्यैः:
Karana (Agent-instrument in passive sense)
TypeNoun
Rootइन्द्र + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) बहुवचनम्; समासः—इन्द्रः आदिः येषां ते (तत्पुरुषः/समाहारः: 'Indra and others')
अप्सरोगणैःby the groups of apsarases
अप्सरोगणैः:
Karana (Instrument/Agent group)
TypeNoun
Rootअप्सरस् + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) बहुवचनम्; समासः—अप्सरसां गणाः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

Deductively: Purāṇic narrator within Revā Khaṇḍa

Tirtha: Guhyatama-tīrtha of Revā-khaṇḍa (Śūlapāṇi-sannidhi)

Type: kshetra

Scene: A secluded forested river-cove or cave-like bank; Śiva as Śūlapāṇi is worshipped by Indra and apsarases—Indra with vajra and crown, apsarases offering flowers, lamps, and dance; the atmosphere is secret, twilight-luminous.

Ś
Śūlapāṇi (Śiva)
I
Indra
A
Apsarogaṇa (Apsarases)

FAQs

The Purāṇa elevates certain sacred places as uniquely potent—where even the gods worship Śiva—underscoring the incomparable sanctity of that tīrtha.

A highly esoteric/hidden tīrtha in Revā Khaṇḍa, presented as unparalleled in past and future.

Worship (arcana) of Śiva/Śūlapāṇi is highlighted, performed even by Indra and celestial attendants.