Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 25

क्षुधया पीड्यते भार्या पुत्रभृत्यादयस्तदा । मोहजालेषु योज्यन्ते एवं देवगणैर्नराः

kṣudhayā pīḍyate bhāryā putrabhṛtyādayastadā | mohajāleṣu yojyante evaṃ devagaṇairnarāḥ

Dann werden Ehefrau, Kinder, Diener und andere vom Hunger bedrängt. So werden die Menschen in Netze der Verblendung verstrickt—so wirkt es das Heer der Devas als zügelnde Kraft.

क्षुधयाby hunger
क्षुधया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootक्षुध्/क्षुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
पीड्यतेis afflicted
पीड्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√पीड् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, कर्मणि-प्रयोग (Passive), आत्मनेपद
भार्याwife
भार्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पुत्रभृत्यादयःsons, servants, and others
पुत्रभृत्यादयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + भृत्य (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (पुत्राश्च भृत्याश्च) + 'आदि' समाहारसूचक
तदाthen
तदा:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb of time)
मोहजालेषुin nets of delusion
मोहजालेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमोह (प्रातिपदिक) + जाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मोहस्य जालानि)
योज्यन्तेare yoked/entangled
योज्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√युज् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन, कर्मणि-प्रयोग (Passive), आत्मनेपद
एवम्thus
एवम्:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb: manner)
देवगणैःby the hosts of gods
देवगणैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां गणाः)
नराःmen/people
नराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Āvantya Khaṇḍa narration style)

Tirtha: Revā-tīrtha (general)

Type: kshetra

Scene: A householder-pilgrim stands torn between the luminous riverbank and his home where wife, children, and servants appear hungry; above, subtle divine attendants weave a net-like pattern symbolizing moha-jāla.

D
Devagaṇa (hosts of gods)
M
Moha (delusion)

FAQs

Material anxieties and familial pressures can bind the mind; one must discern and transcend delusion to pursue dharma and tīrtha.

Contextually the Revā Khaṇḍa tīrtha; the verse explains why many fail to reach it despite its greatness.

None explicitly; the passage frames obstacles as part of the moral-spiritual testing around pilgrimage.