Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 48›Shloka 14
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 14

Devanagari script

मुहूर्तात्स समाश्वस्य उत्थायेदं व्यचिन्तयत् । अशक्तो द्वन्द्वयुद्धाय ततः साम प्रयुक्तवान् । पाणिभ्यां सम्पुटं कृत्वा साष्टाङ्गं प्रणतः शुचिः

Transliteration

muhūrtātsa samāśvasya utthāyedaṃ vyacintayat | aśakto dvandvayuddhāya tataḥ sāma prayuktavān | pāṇibhyāṃ sampuṭaṃ kṛtvā sāṣṭāṅgaṃ praṇataḥ śuciḥ

Translation

Nach einem Augenblick kam er wieder zu Atem, erhob sich und dachte so: zum Zweikampf unfähig, griff er daraufhin zur Beschwichtigung. Die Hände ehrfürchtig zur Schale gefaltet, warf sich der Geläuterte in der achtgliedrigen Niederwerfung nieder.

Word by Word
मुहूर्तात्after a moment
मुहूर्तात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
समाश्वस्यhaving regained breath/collected himself
समाश्वस्य:
Pūrvakāla (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम्+आ+श्वस् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
उत्थायhaving risen
उत्थाय:
Pūrvakāla (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootउत्+स्था (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
व्यचिन्तयत्thought
व्यचिन्तयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि+चिन्त् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), परस्मैपदी; प्रथमपुरुष, एकवचन
अशक्तःunable
अशक्तः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-शक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; नञ्-पूर्वक विशेषण
द्वन्द्वयुद्धायfor single combat
द्वन्द्वयुद्धाय:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootद्वन्द्व (प्रातिपदिक) + युद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन
ततःtherefore/then
ततः:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/हेतु-अर्थे (then/therefore)
सामconciliation
साम:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘साम’ = सामोपायः (conciliation)
प्रयुक्तवान्employed
प्रयुक्तवान्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+युज् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्तवत्), पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः
पाणिभ्याम्with (his) two hands
पाणिभ्याम्:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), द्विवचन
सम्पुटम्a cupped-fold (gesture)
सम्पुटम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसम्पुट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Pūrvakāla (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
साष्टाङ्गम्with eight limbs (fully)
साष्टाङ्गम्:
Karma (Manner/क्रिया-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय-उपसर्गार्थ ‘with’) + अष्ट (संख्या-प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘अष्टाङ्गैः सह’ इति (adverbial accusative qualifying prostration)
प्रणतःbowed down
प्रणतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र+नम् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
शुचिःpure
शुचिः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (nṛpa)

Visual Art Cues

Scene: The Dānava, having fallen, regains composure, rises, then folds his hands and performs aṣṭāṅga prostration—his posture shifting from aggression to reverence before Kṛṣṇa.

Characters & Entities
K
Kṛṣṇa
A
Andhaka

FAQs

When force fails, humility and śaraṇāgati (seeking refuge) become the dharmic path; reverence can transform hostility.

No site is directly praised in this verse; it functions as moral narrative within the Revā Khaṇḍa.

Sāṣṭāṅga praṇāma (eight-limbed prostration) and folded-hands reverence are described as devotional gestures.

←Previous Verse
Next Verse→