Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 9

ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वानप्रस्थो यतिस्तथा । स्वधर्मनिरताः सर्वे वाञ्छन्तः परमं पदम्

brahmacārī gṛhasthaśca vānaprastho yatistathā | svadharmaniratāḥ sarve vāñchantaḥ paramaṃ padam

Ob Brahmacārin, Hausvater, Waldbewohner oder entsagender Yati — alle, dem eigenen Dharma hingegeben, erstreben den höchsten Stand.

ब्रह्मचारीa celibate student (brahmacārin)
ब्रह्मचारी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्म + चारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; आश्रमविशेषः (one of the āśramas)
गृहस्थःhouseholder
गृहस्थः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगृहस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
वानप्रस्थःforest-dweller (vānaprastha)
वानप्रस्थः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवानप्रस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यतिःrenunciant, ascetic
यतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तथाalso, likewise
तथा:
Samuccaya (Conjunctive adverb/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/प्रकारवाचक-अव्यय (indeclinable: 'also/likewise')
स्वधर्मनिरताःdevoted to their own duties
स्वधर्मनिरताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व + धर्म + निरत (नि + रम् धातु + क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP/क्त) 'निरत'—'engaged'; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying सर्वे)
सर्वेall (of them)
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्ता (subject of वाञ्छन्तः)
वाञ्छन्तःdesiring
वाञ्छन्तः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवाञ्छ् (धातु) + शतृ (प्रत्यय)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि प्रयोगः
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying पदम्)
पदम्state, abode, goal
पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (object of वाञ्छन्तः)

Narrator (contextual, unspecified in snippet)

Tirtha: Dāruvana

Type: kshetra

Listener: King (rājan)

Scene: A fourfold tableau: brahmacārin with staff and manuscripts; gṛhastha offering hospitality; vānaprastha in forest austerity; yati in deep meditation—each facing toward a symbolic ‘supreme state’ (radiant summit/light).

B
Brahmacarya
G
Gṛhastha
V
Vānaprastha
Y
Yati
S
Svadharma
P
Parama Pada

FAQs

Liberation is approached through sincere adherence to svadharma in any āśrama, not by abandoning duty.

The verse supports the sanctity of the Revā Khaṇḍa’s hermitage culture—where all four āśramas flourish in a sacred region.

No single ritual is specified; the ‘prescription’ is steadfastness in one’s āśrama-dharma.