Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 45

स मृतो ह्यग्निलोके तु क्रीडते सुरपूजितः । एष ते ह्यग्नितीर्थस्य सम्भवः कथितो मया

sa mṛto hyagniloke tu krīḍate surapūjitaḥ | eṣa te hyagnitīrthasya sambhavaḥ kathito mayā

Wenn er stirbt, weilt er spielend in Agnis Welt, von den Göttern geehrt. So, o König, habe ich dir die Entstehung und Überlieferung von Agnitīrtha dargelegt.

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मृतःdead/having died
मृतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृ (धातु) → मृत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (Past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (Particle: emphasis/causal)
अग्निलोकेin Agni’s world
अग्निलोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुषः)
तुand/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (Particle)
क्रीडतेsports/enjoys
क्रीडते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रीड् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
सुरपूजितःhonoured by the gods
सुरपूजितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुर (प्रातिपदिक) + पूजित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle) ‘पूजित’; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुषः)
एषःthis
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तेto you/for you
ते:
Sampradana (Dative-like beneficiary/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (Particle)
अग्नितीर्थस्यof Agni-tīrtha
अग्नितीर्थस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुषः)
सम्भवःorigin/account
सम्भवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसम्+भू (धातु) → सम्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कथितःtold/narrated
कथितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकथ् (धातु) → कथित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formकर्मणि भूतकृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (सम्भवः इति विशेष्यस्य विशेषणम्)
मयाby me
मया:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Agnitīrtha

Type: ghat

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: A devotee’s soul journey is symbolically shown: after death, he reaches Agni-loka—radiant realm of flame and gold—where devas honor him; the narrator’s gesture indicates completion of the tīrtha’s origin story.

A
Agni
A
Agni-loka
A
Agni-tīrtha
D
Devas

FAQs

Merit gained through tīrtha-based dharma can shape one’s post-death destiny, granting honored residence in divine realms.

Agni-tīrtha, whose sambhava (origin narrative) is being concluded in this verse.

The verse summarizes the fruit (Agni-loka) of the practices previously described at Agni-tīrtha rather than adding a new rite.