Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 143

Devanagari script

मन्त्रेणानेन विप्राय दद्यात्करकमुत्तमम् । लवणं वर्जयेच्छुक्लां यावदन्यां तृतीयिकाम्

Transliteration

mantreṇānena viprāya dadyātkarakamuttamam | lavaṇaṃ varjayecchuklāṃ yāvadanyāṃ tṛtīyikām

Translation

Mit diesem Mantra soll man einem Brāhmaṇa den vortrefflichen Karaka geben. Salz meide man während der hellen Monatshälfte bis zum nächsten dritten Mondtag (tṛtīyā).

Word by Word

• मन्त्रेण: by (this) mantra
• मन्त्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• अनेन: by this
• अनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; मन्त्रेण इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• विप्राय: to a brāhmaṇa
• विप्राय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• करकम्: a water-pot
• करकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: करक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• उत्तमम्: excellent; best
• उत्तमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; करकम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• लवणम्: salt
• लवणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लवण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• वर्जयेत्: should avoid
• वर्जयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वर्ज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• शुक्लाम्: bright (fortnight)
• शुक्लाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शुक्ल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तृतीयिकाम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• यावत्: until; as long as
• यावत्: Desha-Kala (Temporal/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधिपर्यन्तार्थक (until/as long as)

• अन्याम्: another; next
• अन्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तृतीयिकाम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• तृतीयिकाम्: the third lunar day (tṛtīyā)
• तृतीयिकाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तृतीयिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तिथिवाचकः

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (Revākhaṇḍa frame)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A devotee respectfully offers a water pot to a seated brāhmaṇa; nearby, a simple meal without salt is shown, indicating restraint; a lunar calendar motif suggests śukla-pakṣa observance.

Characters & Entities

• brāhmaṇa (vipra)
• karaka-dāna
• Śukla pakṣa
• Tṛtīyā
• salt (lavaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is upheld through both giving and self-restraint—charity to the worthy and disciplined conduct sustain spiritual merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The instruction belongs to the Revā Khaṇḍa’s Narmadā sacred framework; this verse centers on vrata discipline rather than a named tirtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Donate the karaka to a brāhmaṇa with the prescribed mantra, and observe a salt-avoidance vow through the bright fortnight until the next tṛtīyā.