Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

नर्मदा सर्वदा सेव्या बहुनोक्तेन किं नृप । यदीच्छेन्न पुनर्द्रष्टुं घोरं संसारसागरम्

narmadā sarvadā sevyā bahunoktena kiṃ nṛpa | yadīcchenna punardraṣṭuṃ ghoraṃ saṃsārasāgaram

Narmadā soll stets verehrt und ihr gedient werden; wozu viele Worte, o König? Wenn einer wünscht, den schrecklichen Ozean des Saṃsāra nie wieder zu schauen.

नर्मदाNarmadā (Revā)
नर्मदा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
सर्वदाalways
सर्वदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
सेव्याshould be served/visited
सेव्या:
Vidhi (Obligation/विधि)
TypeVerb
Rootसेव् (धातु)
Formकृदन्त (तव्यत्/कर्तव्यता), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सेव्या’ = ‘to be served/should be resorted to’
बहुनाwith much (speech)
बहुना:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (अत्र ‘बहु’ = ‘much’), तृतीया (3rd/करण), एकवचन
उक्तेनby words/statement
उक्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउक्त (प्रातिपदिक; √वच् क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; ‘उक्तेन’ = ‘by what is said/with statement’
किम्what?
किम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Clause linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; अव्ययीभावार्थे/शर्तसूचक (conditional conjunction)
इच्छेत्one should wish
इच्छेत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
not
:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
पुनःagain
पुनः:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formकृदन्त (तुमुन्/infinitive), अव्ययभाव
घोरम्terrible
घोरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘संसारसागरम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
संसारसागरम्the ocean of worldly existence
संसारसागरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंसार (प्रातिपदिक) + सागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—संसारसागर (षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘संसारस्य सागरः’)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Narmadā (Revā)

Type: river

Listener: nṛpa (king)

Scene: A king listens as a sage points to the flowing Narmadā; the river appears as a compassionate goddess offering liberation, while the ‘ocean of saṃsāra’ is depicted as a dark, stormy expanse receding behind the devotee.

N
Narmadā (Revā)
S
Saṃsāra

FAQs

Consistent devotion to Narmadā is upheld as a liberation-oriented discipline that cuts the cycle of rebirth.

Narmadā (Revā) herself as the supreme moving tīrtha of the Revā Khaṇḍa.

Sevā (reverential service) to Narmadā—regular worship, pilgrimage, and honoring her waters (implied).