Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 10

Devanagari script

तं तदा चार्जुनं दृष्ट्वा जमदग्निः प्रतापवान् । चरन्तं मृगयां गत्वा ह्यातिथ्येन न्यमन्त्रयत्

Transliteration

taṃ tadā cārjunaṃ dṛṣṭvā jamadagniḥ pratāpavān | carantaṃ mṛgayāṃ gatvā hyātithyena nyamantrayat

Translation

Da sah Jamadagni, strahlend durch die Kraft des Tapas, Arjuna auf der Jagd umherstreifen und lud ihn ein, ihn nach den heiligen Pflichten der Gastfreundschaft zu bewirten.

Word by Word

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• तदा: then
• तदा: Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tadā (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• अर्जुनम्: Arjuna (Kartavīrya Arjuna)
• अर्जुनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: arjuna (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Prior action/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: dṛś (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund), ‘having seen’

• जमदग्निः: Jamadagni
• जमदग्निः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: jamadagni (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

• प्रतापवान्: mighty, valorous
• प्रतापवान्: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: pratāpa-vat (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying जमदग्निः)

• चरन्तम्: wandering
• चरन्तम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: car (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (अर्जुनम्)

• मृगयाम्: hunt, hunting
• मृगयाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: mṛgayā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Prior action/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: gam (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund), ‘having gone’

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: hi (अव्यय)
• Form: निपात-अव्ययम् (particle; emphasis/indeed)

• आतिथ्येन: with hospitality
• आतिथ्येन: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ātithya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्

• न्यमन्त्रयत्: invited
• न्यमन्त्रयत्: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ni-√mantr (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/past), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīra—Jamadagni-āśrama tradition

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A radiant sage Jamadagni in bark-garments greets the hunting king Arjuna arriving from the forest with bow, attendants, and hounds; the āśrama is calm, with sacrificial fire and riverine greenery hinting at Revā.

Characters & Entities

• Jamadagni
• Arjuna (Kārtavīrya Arjuna)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ātithya (honouring a guest) is a central dharma, upheld even when the guest is a powerful king.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The sanctity of Jamadagni’s āśrama (in the Bhṛgukaccha setting) is implied as a dharma-centre.

What ritualistic prescription is mentioned?

The practice of ātithya—formal hospitality to a guest—is indicated.