Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 22

ततश्चायतनं पार्थ देवदेवस्य शूलिनः । मुण्डिनामेति विख्यातं सर्वपापहरं शुभम् । कार्त्तिक्यां तु विशेषेण गयातीर्थेन तत्समम्

tataścāyatanaṃ pārtha devadevasya śūlinaḥ | muṇḍināmeti vikhyātaṃ sarvapāpaharaṃ śubham | kārttikyāṃ tu viśeṣeṇa gayātīrthena tatsamam

Darauf, o Pārtha, wurde die heilige Stätte des Śūlin, des Gottes der Götter, unter dem Namen «Muṇḍinā» berühmt. Glückverheißend und alle Sünden tilgend, ist sie besonders im Monat Kārttika verdienstvoll, dem Gayā-Tīrtha gleich.

ततःthereafter
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, देश/कालवाचक (then/thereafter)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (and)
आयतनम्abode/shrine
आयतनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआयतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Nom./Acc. sg.)
पार्थO Pārtha
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन (Voc. sg.)
देवदेवस्यof the god of gods
देवदेवस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेवदेव (प्रातिपदिक: देव + देव)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन (Gen. sg.), षष्ठी-तत्पुरुष (lord of gods)
शूलिनःof the trident-bearer (Śiva)
शूलिनः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशूलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन (Gen. sg.)
मुण्डिनाMuṇḍinā (name)
मुण्डिना:
Karta (Subject complement/name/कर्ता-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootमुण्डिना (प्रातिपदिक/नाम)
Formस्त्रीलिङ्ग (नामरूप), प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Nom. sg.)
इतिthus (called)
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/नामनिर्देशार्थक अव्यय (quotative)
विख्यातम्renowned
विख्यातम्:
Kriyā (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + ख्या (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (is renowned)
सर्वपापहरम्removing all sins
सर्वपापहरम्:
Karta (Subject attribute/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + पाप + हर (प्रातिपदिक: हर)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Nom./Acc. sg.), उपपद-तत्पुरुष (remover of all sins), विशेषण (of आयतनम्)
शुभम्auspicious
शुभम्:
Karta (Subject attribute/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Nom./Acc. sg.), विशेषण (of आयतनम्)
कार्त्तिक्याम्in (the month of) Kārttikī
कार्त्तिक्याम्:
Adhikaraṇa (Location/Time locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्त्तिकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Loc. sg.)
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विशेषार्थ/विरोध (indeed/but)
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषण (adverbial instrumental: especially)
गयातीर्थेनwith/like the Gayā tīrtha (as a standard)
गयातीर्थेन:
Upamāna/Pramāṇa (Standard of comparison/उपमान-प्रमाण)
TypeNoun
Rootगया + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Instr. sg.), षष्ठी/कर्मधारय-तत्पुरुषार्थ (Gaya pilgrimage-place)
तत्that
तत्:
Karta (Predicate qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Nom./Acc. sg.), विशेषण (of ‘समम्’)
समम्equal (to)
समम्:
Kriyā (Implied copula predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Nom./Acc. sg.), विधेय-विशेषण (equal)

Mārkaṇḍeya (narration to Pārtha/Yudhiṣṭhira)

Tirtha: Muṇḍinā

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira (addressed as Pārtha)

Scene: A radiant Śiva shrine titled Muṇḍinā; pilgrims arrive in Kārttika with lamps; the temple is portrayed as a sin-destroying locus, with inscriptions proclaiming ‘Gayā-tulya’.

P
Pārtha (Yudhiṣṭhira)
Ś
Śūlin (Śiva)
M
Muṇḍinā
K
Kārttika
G
Gayā-tīrtha

FAQs

Pilgrimage and worship at a Śaiva shrine can destroy sins; Kārttika magnifies the fruit of devotion.

Muṇḍinā—an āyatana of Śiva (Śūlin), praised as sin-destroying and auspicious.

Implied: undertake worship/pilgrimage especially in Kārttika; the verse highlights time-specific potency rather than a detailed rite.