Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 69

युधिष्ठिर उवाच । उत्पन्ना तु कथं तात विशल्या कपिला कथम् । कथं वा नर्मदापुत्रः शल्ययुक्तोऽभवन्मुने

yudhiṣṭhira uvāca | utpannā tu kathaṃ tāta viśalyā kapilā katham | kathaṃ vā narmadāputraḥ śalyayukto'bhavanmune

Yudhiṣṭhira sprach: Wie ist, o ehrwürdiger Herr, Viśalyā entstanden? Und wie kam (die Kuh) Kapilā zustande? Und wie, o Weiser, wurde der Sohn der Narmadā von einer eingedrungenen Pfeilspitze betroffen?

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta (Speaker/subject)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper noun)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
उत्पन्नाwas born/arose
उत्पन्ना:
Kriyā (Predicative participle)
TypeVerb
Rootउत् + पद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘arisen/born’
तुbut/indeed
तु:
Emphasis/Contrast (particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (contrast/emphasis)
कथम्how?
कथम्:
Praśna (interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक (interrogative adverb)
तातO dear sir
तात:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th case), एकवचन; सम्बोधन-पद (vocative: dear father/sir)
विशल्याViśalyā
विशल्या:
Karta (Subject of उत्पन्ना)
TypeNoun
Rootविशल्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
कपिलाKapilā
कपिला:
Karta (Subject implied with second कथम्)
TypeNoun
Rootकपिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम/विशेषणरूपेण (Kapilā)
कथम्how?
कथम्:
Praśna
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक
कथम्how?
कथम्:
Praśna
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक
वाor
वा:
Samuccaya/Option (particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक/समुच्चयार्थक निपात (or/and)
नर्मदा-पुत्रःson of Narmadā
नर्मदा-पुत्रः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (नर्मदायाः पुत्रः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शल्य-युक्तःjoined with a dart; having a dart
शल्य-युक्तः:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootशल्य (प्रातिपदिक) + युक्त (युज् धातोः क्त)
Formतत्पुरुष (शल्येन युक्तः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying नर्मदापुत्रः)
अभवत्became/was
अभवत्:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Yudhiṣṭhira

Tirtha: Viśalyā (and associated Kapilā-related locus)

Type: kshetra

Listener: The sage narrator (addressed as ‘mune’, ‘tāta’)

Scene: A forest-river hermitage setting: Yudhiṣṭhira seated respectfully before a sage, hands in añjali, asking about Viśalyā, Kapilā, and Narmadā’s son; the river glimmers in the background, hinting at the forthcoming origin tale.

Y
Yudhiṣṭhira
V
Viśalyā
K
Kapilā
N
Narmadā
N
Narmadāputra
Ṛṣi (Mārkaṇḍeya)

FAQs

Purāṇic dharma is transmitted through inquiry: asking about a tīrtha’s origin reveals its deeper spiritual meaning and associated vows and merits.

Viśalyā tīrtha in the Revā (Narmadā) region, whose origin-story is being requested.

None in this verse; it introduces the narrative inquiry that will explain origins and merits.