Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 26

मान्धातृपुरपार्श्वे च सिद्धेश्वरयमेश्वरौ । ओङ्कारात्पूर्वभागे च केदारं तीर्थमुत्तमम्

māndhātṛpurapārśve ca siddheśvarayameśvarau | oṅkārātpūrvabhāge ca kedāraṃ tīrthamuttamam

Nahe der Stadt Māndhātṛ befinden sich (die Heiligtümer von) Siddheśvara und Yameśvara. Und östlich von Oṅkāra liegt die vortreffliche Tīrtha namens Kedāra.

मान्धातृपुरपार्श्वेat the side of Māndhātṛpura
मान्धातृपुरपार्श्वे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमान्धातृपुर + पार्श्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण—‘मान्धातृपुरस्य पार्श्वे’ (षष्ठी-तत्पुरुषः)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
सिद्धेश्वरयमेश्वरौSiddheśvara and Yameśvara
सिद्धेश्वरयमेश्वरौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्धेश्वर + यमेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), द्विवचन; द्वन्द्वसमासः—उभयपदप्रधानः
ओङ्कारात्from/after Oṅkāra
ओङ्कारात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootओङ्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान—‘ओङ्कारात्’ (from Oṅkāra)
पूर्वभागेin the eastern part
पूर्वभागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्व + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण—‘पूर्वः भागः’ (कर्मधारयः)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
केदारम्Kedāra
केदारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेदार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म/उद्देश्य—नामनिर्देशः (object of implicit ‘(अस्ति/विद्यते)’/listing)
तीर्थम्a pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; केदारम् इत्यस्य अप्पोजिशन (apposition)
उत्तमम्excellent, supreme
उत्तमम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण—तीर्थम्/केदारम् प्रति

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Kedāra (east of Oṅkāra); Siddheśvara; Yameśvara

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A stylized map-like tableau: Mandhata city by the river with two shrines (Siddheśvara, Yameśvara); Omkāra temple complex; an arrow pointing east to Kedāra tīrtha; pilgrims walking with staffs and water-pots.

M
Māndhātṛpura
S
Siddheśvara
Y
Yameśvara
O
Oṅkāra (Oṅkāreśvara)
K
Kedāra-tīrtha

FAQs

Pilgrimage is taught as a mapped discipline: moving through named Śiva-sites aligns the devotee with sacred order and merit.

Siddheśvara and Yameśvara near Māndhātṛpura, and the Kedāra-tīrtha east of Oṅkāra.

No explicit rite is stated; the verse functions as a directional guide to tīrthas.