Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

पद्मानना पद्मवर्णा पद्मपत्रनिभेक्षणा । ध्यातव्या ब्राह्मणैर्नित्यं क्षत्रवैश्यैर्यथाविधि

padmānanā padmavarṇā padmapatranibhekṣaṇā | dhyātavyā brāhmaṇairnityaṃ kṣatravaiśyairyathāvidhi

Lotusangesichtig, lotusfarben, mit Augen wie Lotusblätter: Sie ist täglich von den Brāhmaṇas zu meditieren, und von Kṣatriyas und Vaiśyas gemäß der vorgeschriebenen Ordnung.

पद्माननाlotus-faced
पद्मानना:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपद्म + आनन (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय (पद्मम् इव आननं यस्याः)
पद्मवर्णाlotus-colored
पद्मवर्णा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपद्म + वर्ण (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय (पद्म इव वर्णः यस्याः)
पद्मपत्रनिभेक्षणाhaving eyes like lotus-petals
पद्मपत्रनिभेक्षणा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपद्मपत्र + निभ + ईक्षण (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय (पद्मपत्रनिभम् ईक्षणं यस्याः)
ध्यातव्याshould be meditated upon
ध्यातव्या:
Kriya (Obligation/विधि)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (to be meditated upon)
ब्राह्मणैःby Brahmins
ब्राह्मणैः:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन प्रयुक्तम्; क्रियाविशेषण (adverbial accusative)
क्षत्रवैश्यैःby Kṣatriyas and Vaiśyas
क्षत्रवैश्यैः:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय + वैश्य (प्रातिपदिक; समाहार-द्वन्द्व)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (क्षत्रियाश्च वैश्याश्च)
यथाविधिaccording to the prescribed rule
यथाविधि:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा + विधि (अव्ययीभाव-समास)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (according to rule)

Skanda (deduced: Revā Khaṇḍa narrative instruction)

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: A meditative depiction of Sāvitrī: lotus face and complexion, lotus-petal eyes; devotees (Brāhmaṇa, Kṣatriya, Vaiśya) performing daily dhyāna at dawn/dusk.

S
Sāvitrī
S
Sandhyā
B
Brāhmaṇa
K
Kṣatriya
V
Vaiśya

FAQs

Daily contemplation of Sāvitrī/Sandhyā refines the mind and anchors dharma through disciplined remembrance.

The broader context is the Revā (Narmadā) region; this verse itself focuses on Sandhyā practice rather than naming a site.

Nitya-dhyāna (daily meditation) on Sandhyā/Sāvitrī, with observance according to one’s prescribed rite (yathāvidhi).