Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 53

मार्कण्डेय उवाच । पृष्टं यद्राजशार्दूल के मखे होत्रिणोऽभवन् । तत्प्रोच्यमानमधुना शृणु भूत्वा समाहितः

mārkaṇḍeya uvāca | pṛṣṭaṃ yadrājaśārdūla ke makhe hotriṇo'bhavan | tatprocyamānamadhunā śṛṇu bhūtvā samāhitaḥ

Mārkaṇḍeya sprach: „O Tiger unter den Königen, du fragtest, wer die Opferpriester in jenem Opfer waren. So höre nun gesammelt zu, während ich es darlege.“

मार्कण्डेयःMārkaṇḍeya
मार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmārkaṇḍeya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
पृष्टम्asked
पृष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootprach (धातु) + kta (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
राजशार्दूलO tiger among kings
राजशार्दूल:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrāja-śārdūla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन (8th), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (राजा इव शार्दूलः)
केwho (plural)
के:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
मखेin the sacrifice
मखे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmakha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन
होत्रिणःpriests (hotṛs)
होत्रिणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roothotṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन
अभवन्were
अभवन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; निर्देश-सर्वनाम
प्रोच्यमानम्being explained
प्रोच्यमानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootpra + vac (धातु) + śānac (कृदन्त)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकर्मणि कृदन्त (passive present participle), नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन
अधुनाnow
अधुना:
Kriya-vishesana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootadhunā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (now)
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपदम्
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु) + ktvā (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having become)
समाहितःcollected, attentive
समाहितः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam + ā + dhā (धातु) + kta (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā-kathā frame (unspecified tīrtha)

Type: kshetra

Listener: rājaśārdūla (king)

Scene: A forest-hermitage or riverbank assembly: Mārkaṇḍeya ṛṣi addresses a regal listener, inviting concentrated listening before detailing the sacrificial priests.

M
Mārkaṇḍeya
R
Rājaśārdūla (listener)
H
Hotṛ priests (Hotriṇaḥ)

FAQs

Purāṇic wisdom is transmitted through attentive listening—samādhāna (focused attention) is a prerequisite for understanding dharma.

The verse is transitional; it supports the Revā-khaṇḍa sacred narrative by introducing details of a sanctifying sacrifice.

It introduces a yajña context and the question of Hotṛ priests, but does not prescribe a specific rite in this verse.