Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 34

Devanagari script

सर्वभूतहितं ब्रह्म वासुदेवमयं परम् । मन्यमानौ न रागस्य द्वेषस्य च वशंगतौ

Transliteration

sarvabhūtahitaṃ brahma vāsudevamayaṃ param | manyamānau na rāgasya dveṣasya ca vaśaṃgatau

Translation

Indem sie das höchste Brahman als heilsam für alle Wesen und von Vāsudeva durchdrungen erkannten, gerieten sie weder unter die Macht der Anhaftung noch des Widerwillens.

Word by Word

• सर्व-भूत-हितम्: beneficial to all beings
• सर्व-भूत-हितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक) + हित (कृदन्त/प्रातिपदिक; √धा/√हि?; रूढ)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषसमासः; विशेषणम् (ब्रह्म)

• ब्रह्म: Brahman/the Absolute
• ब्रह्म: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्

• वासुदेव-मयम्: consisting of Vāsudeva
• वासुदेव-मयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वासुदेव (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; तत्पुरुषसमासः; विशेषणम् (ब्रह्म)

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; विशेषणम् (ब्रह्म)

• मन्यमानौ: thinking/considering (the two)
• मन्यमानौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √मन् (धातु) → मन्यमान (कृदन्त, वर्तमानकृदन्त/शानच्; आत्मनेपदम्)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/कर्ता), द्विवचनम्; शानच्-प्रत्ययान्तः (present active participle, Ātmanepada); कर्तरि प्रयोगः

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निषेधनिपातः

• रागस्य: of passion/attachment
• रागस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचनम्

• द्वेषस्य: of hatred/aversion
• द्वेषस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: द्वेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थकः

• वशम्: control/sway
• वशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्

• गतौ: gone into/subject to
• गतौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √गम् (धातु) → गत (कृदन्त, भूतकृदन्त/क्त)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/कर्ता), द्विवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः; विशेषणम् (मन्यमानौ)

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: The two devotees contemplate Vāsudeva as supreme Brahman radiating welfare to all beings; around them, beings (humans/animals) appear peaceful, indicating sarvabhūta-hita; the women’s earlier agitation motif is now irrelevant.

Characters & Entities

• Brahman
• Vāsudeva
• Nara
• Nārāyaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Seeing the Supreme as Vāsudeva-filled and for the good of all dissolves raga-dveṣa, establishing impartial dharmic vision.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single site is named; the Revā Khaṇḍa context frames the teaching as part of the sanctity of the region’s spiritual narratives.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it recommends a contemplative stance (right understanding) that supports dharmic living.