Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

युधिष्ठिर उवाच । कथमुदीर्णरूपोऽभूद्वाराहो धरणीधरः । वाराहत्वं गतः केन पञ्चमः केन संज्ञितः

yudhiṣṭhira uvāca | kathamudīrṇarūpo'bhūdvārāho dharaṇīdharaḥ | vārāhatvaṃ gataḥ kena pañcamaḥ kena saṃjñitaḥ

Yudhiṣṭhira sprach: „Wie erhob sich Varāha, der Träger der Erde, in so gewaltiger Gestalt? Durch wen nahm er die Ebernatur an, und warum wird er der ‚Fünfte‘ genannt?“

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), परस्मैपदी, प्रथम-पुरुष, एकवचन
कथम्how
कथम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)
उदीर्णरूपःhaving assumed/raised form
उदीर्णरूपः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद् + ईर्ण (√ऋ/ईर् धातु-निष्पन्न) + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (उदीर्णं रूपं यस्य)
अभूत्became
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ्-लकार (अद्यतनभूत/Aorist), परस्मैपदी, प्रथम-पुरुष, एकवचन
वाराहःVarāha (the Boar)
वाराहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाराह (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
धरणीधरःsupporter of the earth
धरणीधरः:
Visheshya (Apposition/विशेष्य)
TypeNoun
Rootधरणी + धर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (धरणीं धरति इति)
वाराहत्वम्boar-hood, the state of being Varāha
वाराहत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाराह + त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (गत्यर्थक-क्रियायाः कर्म)
गतःattained, became
गतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि (having gone/attained)
केनby whom
केन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्न (instrumental: by whom/whereby)
पञ्चमःthe fifth
पञ्चमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
केनby whom
केन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्न
संज्ञितःwas named
संज्ञितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + ज्ञा (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि (named/called)

Yudhiṣṭhira

Tirtha: Revā tīrtha-kathā (contextual)

Type: kshetra

Listener: Mārkaṇḍeya

Scene: Yudhiṣṭhira, seated respectfully, asks Mārkaṇḍeya about Varāha’s mighty form and the meaning of ‘fifth’; sages and attendants listen in a forest-āśrama setting.

Y
Yudhiṣṭhira
V
Varāha

FAQs

Dharma is learned through inquiry: sincere questions open the way to understanding sacred history and the meaning of divine epithets.

Indirectly, the Varāha-associated tīrtha of Revā Khaṇḍa, since the question requests its sacred backstory.

None; it is a question initiating the explanation.