Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 22

Devanagari script

गत्वा सम्पूजयेद्देवं वाराहं ह्यादिसंज्ञितम् । अनेन विधिना पूज्य पश्चाद्गच्छेज्जयं त्वरन्

Transliteration

gatvā sampūjayeddevaṃ vārāhaṃ hyādisaṃjñitam | anena vidhinā pūjya paścādgacchejjayaṃ tvaran

Translation

Dorthin gelangt, soll man den Herrn Varāha, der Ādi genannt wird, mit allen Riten verehren. Nachdem man nach dieser Vorschrift verehrt hat, soll man danach eilends zum Ort namens Jaya weitergehen.

Word by Word

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभावः; धातु: गम्; अर्थे: पूर्वकालिकक्रिया (having gone)

• सम्पूजयेत्: should worship fully
• सम्पूजयेत्: Kriya (विधेय)
• Type: Verb
• Root: सम् + पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातु: पूज्; उपसर्ग: सम्

• देवम्: the deity
• देवम्: Karman (कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• वाराहम्: boar-form (Varāha)
• वाराहम्: Karman (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वाराह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (देवम्)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः (particle), अवधान/हेतु-बोधकः

• आदि-संज्ञितम्: called ‘Ādi’
• आदि-संज्ञितम्: Karman (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आदि (प्रातिपदिक) + संज्ञित (कृदन्त, √ज्ञा)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: तत्पुरुषः (आदिः इति संज्ञा यस्य/आदिसंज्ञितः); कृदन्तः: क्त (past passive participle) from सम्+√ज्ञा/√ज्ञप् (संज्ञा-करणे)

• अनेन: by this
• अनेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्; सर्वनाम

• विधिना: by the procedure
• विधिना: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• पूज्य: to be worshipped
• पूज्य: Kriya (विधेय-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त (Gerundive/Obligatory), प्रथमा-एकवचनम् (पुंलिङ्गः) implied; अर्थः: ‘पूजनीयः’ (to be worshipped)

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: Adhikarana (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: अव्ययम् (adverb of time)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (विधेय)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातु: गम्

• जयम्: to Jaya (place/name)
• जयम्: Karman (कर्म/गन्तव्य)
• Type: Noun
• Root: जय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• त्वरन्: hastening
• त्वरन्: Karta (कर्ता-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: त्वर् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (Present active participle), प्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; अर्थः: शीघ्रं कुर्वन्

Speaker

Skanda (deduced for Revākhaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ādi-Varāha; onward station: Jaya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim reaches an ancient Varāha shrine titled ‘Ādi’, offers flowers, lamps, and water with folded hands; attendants indicate the road to the next station ‘Jaya’.

Characters & Entities

• Varāha
• Ādi (Ādi-Varāha shrine)
• Jaya (tīrtha/place)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred travel is orderly—complete worship at one shrine, then continue the tīrtha-circuit as instructed.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Ādi-Varāha shrine and the onward tīrtha/place named Jaya in the Revā region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform full worship of Ādi-Varāha by the stated rite, then proceed to Jaya as the next step in the pilgrimage.