Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 38

तीर्थं तत्रैव संस्थाप्य जगामाकाशमुत्तमम् । तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्पितृदेवताः

tīrthaṃ tatraiva saṃsthāpya jagāmākāśamuttamam | tatra tīrthe tu yaḥ snātvā pūjayetpitṛdevatāḥ

Nachdem er dort selbst das Tīrtha eingesetzt hatte, ging er in die höchsten Himmel. Und wer in eben diesem Tīrtha badet und die Gottheiten der Ahnen (Pitṛs) verehrt…

तीर्थम्a sacred ford/pilgrimage spot
तीर्थम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक)
एवindeed/just
एव:
Emphasis (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण/निश्चयार्थ)
संस्थाप्यhaving established
संस्थाप्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + स्थाप् (धातु)
Formकृदन्त (क्त्वान्त/ल्यप्-अव्ययकृदन्त), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having established’
जगामwent
जगाम:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘went’
आकाशम्to the sky
आकाशम्:
Karman (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootआकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उत्तमम्excellent/supreme
उत्तमम्:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying आकाशम्)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक)
तीर्थेat the tīrtha
तीर्थे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/अन्वयार्थ-निपात)
यःwhoever (he who)
यः:
Karta (Subject of implied action/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त/ल्यप्-अव्ययकृदन्त; ‘having bathed’
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘should worship’
पितृदेवताःthe deities of the ancestors (pitṛ-deities)
पितृदेवताः:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + देवता (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: पितॄणां देवताः); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन

Mārkaṇḍeya (narrator)

Tirtha: Pratiṣṭhita-tīrtha at Kanakeśvara/Kanakeśvarī (implied)

Type: kund

Scene: Garuḍa consecrates a tīrtha (symbolic installation: placing a marker, invoking waters, or establishing a shrine), then ascends skyward; pilgrims later bathe and offer pitṛ worship with water-libations and sesame.

T
Tīrtha
P
Pitṛ-devatāḥ

FAQs

Tīrtha-bathing joined with reverence for ancestors integrates personal purity with gratitude and dharmic continuity.

The newly established tīrtha in the Revā-khaṇḍa associated with the preceding Kanakeśvarī context.

Snāna at the tīrtha and worship of pitṛ-devatās (ancestral rites).