Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 39

मत्प्रसादाद्देवगणैः सेवितं च भविष्यति । भृगुक्षेत्रे मृता ये तु कृमिकीटपतंगकाः

matprasādāddevagaṇaiḥ sevitaṃ ca bhaviṣyati | bhṛgukṣetre mṛtā ye tu kṛmikīṭapataṃgakāḥ

Durch Meine Gnade wird es auch von Scharen der Götter besucht und verehrt werden. Und was jene Würmer, Insekten und geflügelten Geschöpfe betrifft, die im Bhṛgukṣetra sterben…

मत्प्रसादात्from my grace
मत्प्रसादात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘मम प्रसादः’), अपादान-भावे
देवगणैःby the hosts of gods
देवगणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘देवानां गणाः’)
सेवितम्served/attended
सेवितम्:
Predicate adjective (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसेव् (धातु) + सेवित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘स्थानम्/इदम्’ इत्यस्य विधेय-विशेषणम्
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (and)
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
भृगुक्षेत्रेin Bhṛgu’s sacred field
भृगुक्षेत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभृगु + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘भृगोः क्षेत्रम्’)
मृताःdead; who died
मृताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृ (धातु) + मृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘ये’ इति विशेषण
येwho/those who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
तुindeed/but
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधबोधक निपात
कृमिकीटपतंगकाःworms, insects, and moths/flies
कृमिकीटपतंगकाः:
Karta (Apposition/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootकृमि + कीट + पतंगक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (कृमयः च कीटाः च पतंगकाः च)

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Bhṛgukṣetra (as kṣetra); Koṭitīrtha implied

Type: kshetra

Listener: Bhṛgu / addressed brāhmaṇa interlocutor (viprendra)

Scene: Gods descend to serve the tīrtha; the landscape teems with life—tiny insects and birds—implying that even their death here is sanctified.

D
Devagaṇa
B
Bhṛgukṣetra
K
Koṭitīrtha

FAQs

The holiness of a kṣetra is so potent that even non-human beings gain auspicious destiny through mere death within its bounds.

Bhṛgukṣetra, alongside the Koṭitīrtha locale, presented as a god-served sacred region.

No direct prescription here; it states divine visitation and introduces the fruit for beings dying in the kṣetra.