Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 33

तदाप्रभृति तत्तीर्थं गङ्गावाहकमुत्तमम् । ब्रह्माद्यैरृषिभिस्तात पारम्पर्यक्रमागतैः

tadāprabhṛti tattīrthaṃ gaṅgāvāhakamuttamam | brahmādyairṛṣibhistāta pāramparyakramāgataiḥ

Von da an wurde jene höchst vortreffliche Furt als «Gaṅgāvāhaka» bekannt. Dort, o Lieber, ehrten und besuchten die Weisen, beginnend mit Brahmā—gekommen in der Folge der Überlieferung—diesen Ort.

तदा-प्रभृतिfrom that time onward
तदा-प्रभृति:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय) + प्रभृति (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समासः; कालवाचक-अव्ययम् (since then/from that time)
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st), एकवचनम्; (तत्तीर्थम् इत्यस्य निर्देशः)
तीर्थम्ford/pilgrimage-place
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्
गङ्गा-वाहकम्the bearer/channel of the Gaṅgā
गङ्गा-वाहकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक) + वाहक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (गङ्गायाः वाहकम्); विशेषणम् (qualifying तीर्थम्)
उत्तमम्excellent/supreme
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st), एकवचनम्; विशेषणम्
ब्रह्म-आद्यैःby Brahmā and others
ब्रह्म-आद्यैः:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/करण), बहुवचनम्; तत्पुरुषः (ब्रह्मा आदिः येषाम्)
ऋषिभिःby sages
ऋषिभिः:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/करण), बहुवचनम्
तातO dear one/son
तात:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचनम्
पारम्पर्य-क्रम-आगतैःarrived/handed down in successive tradition
पारम्पर्य-क्रम-आगतैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपारम्पर्य (प्रातिपदिक) + क्रम (प्रातिपदिक) + आगत (आ-गम् धातु, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd), बहुवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषः (पारम्पर्येण क्रमेण आगताः); क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम् (qualifying ब्रह्माद्यैः/ऋषिभिः)

Narrator (Mārkaṇḍeya, inferred)

Tirtha: Gaṅgāvāhaka

Type: ghat

Listener: tāta (affectionate address) indicates a narrator addressing a close listener (likely a sage-to-sage or Sūta-to-ṛṣi frame typical of Purāṇas)

Scene: A venerable assembly of Brahmā and ancient sages arrives at a river-ford; they perform ācamana and worship, establishing the tīrtha’s renown as Gaṅgāvāhaka.

G
Gaṅgāvāhaka Tīrtha
B
Brahmā
Ṛṣis (sages)

FAQs

A tīrtha’s sanctity is reinforced by living tradition—its praise is carried forward by the authority of Brahmā and the lineage of sages.

Gaṅgāvāhaka Tīrtha (a celebrated bathing-place in the Revā Khaṇḍa pilgrimage landscape).

No specific rite is commanded here; the verse emphasizes the tīrtha’s recognized status and its veneration by ancient sages.