Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

। श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र गङ्गावाहकमुत्तमम् । नर्मदायां महापुण्यं भृगुतीर्थसमीपतः

| śrīmārkaṇḍeya uvāca | tato gacchettu rājendra gaṅgāvāhakamuttamam | narmadāyāṃ mahāpuṇyaṃ bhṛgutīrthasamīpataḥ

Śrī Mārkaṇḍeya sprach: „Dann, o König, ziehe zum erhabenen Gaṅgāvāhaka-Tīrtha, höchst verdienstvoll an der Narmadā, nahe dem Bhṛgu-Tīrtha.“

श्रीमार्कण्डेयःŚrī Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); सम्बोधन-प्रसङ्गे वक्ता
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
तुindeed; but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
गङ्गावाहकम्the carrier of the Gaṅgā (a place/ford)
गङ्गावाहकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक) + वाहक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
उत्तमम्excellent; best
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); विशेषणम् (qualifier) गङ्गावाहकम्
नर्मदायाम्in/on the Narmadā
नर्मदायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन (Singular)
महापुण्यम्very holy; greatly meritorious
महापुण्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + पुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); विशेषणम् (qualifier) गङ्गावाहकम् (तीर्थम्)
भृगुतीर्थसमीपतःfrom/near the vicinity of Bhṛgu-tīrtha
भृगुतीर्थसमीपतः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootभृगुतीर्थ (प्रातिपदिक) + समीप (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्-प्रत्यय)
Formअव्यय; तसिलन्त (ablatival adverb) ‘-तः’ = ‘from/near’; क्रियाविशेषण

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Gaṅgāvāhaka

Type: ghat

Listener: Rājendra (king)

Scene: Mārkaṇḍeya instructs a king on a riverbank map-like vista: the Narmadā flowing, signposts to Bhṛgu-tīrtha and Gaṅgāvāhaka, pilgrims preparing to depart.

M
Mārkaṇḍeya
N
Narmadā
G
Gaṅgāvāhaka
B
Bhṛgutīrtha
R
rājendra (king)

FAQs

The Purāṇa maps dharma onto geography—moving from one tīrtha to another is itself a guided spiritual discipline.

Gaṅgāvāhaka tīrtha on the Narmadā, located near Bhṛgu-tīrtha.

A pilgrimage directive: proceed to (visit) the Gaṅgāvāhaka tīrtha in the Narmadā region near Bhṛgu-tīrtha.