Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 26

राष्ट्रादेनं बहिष्कुर्यात्समग्रधनमक्षतम् । नाश्नाति च गृहे राजन्नाग्निर्नगरवासिनाम् । सर्वेऽप्युद्विग्नमनसो गृहव्याप्तिविवर्जिताः

rāṣṭrādenaṃ bahiṣkuryātsamagradhanamakṣatam | nāśnāti ca gṛhe rājannāgnirnagaravāsinām | sarve'pyudvignamanaso gṛhavyāptivivarjitāḥ

Man soll ihn aus dem Reich verweisen, wobei sein Vermögen unversehrt und ungeschmälert bleibt. Und, o König, in den Häusern der Stadtbewohner „isst“ das heilige Feuer nicht (es nimmt die Opfergaben nicht an); alle sind im Herzen beunruhigt, der gefestigten Fülle des häuslichen Lebens beraubt.

राष्ट्रात्from the kingdom
राष्ट्रात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootrāṣṭra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
एनम्him
एनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम (enam = ‘him’)
बहिष्कुर्यात्should expel
बहिष्कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbahis-√kṛ (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्गः ‘बहिस्’ (to expel)
समग्र-धनम्entire wealth
समग्र-धनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsamagra (प्रातिपदिक) + dhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (‘entire’ qualifying ‘wealth’)
अक्षतम्intact
अक्षतम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Roota-kṣata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-समासपूर्वक-विशेषणम् (uninjured/intact) समग्रधनम् इति विशेष्यस्य
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
अश्नातिeats
अश्नाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√aś (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
गृहेin the house
गृहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootgṛha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th case/vocative), एकवचन
अग्निःfire
अग्निः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नगर-वासिनाम्of the city-dwellers
नगर-वासिनाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnagara (प्रातिपदिक) + vāsin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case/genitive), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘those dwelling in the city’)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Addition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-अव्ययम् (also/even)
उद्विग्न-मनसःwith disturbed minds
उद्विग्न-मनसः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootud-√vij (धातु) → udvigna (कृदन्त/प्रातिपदिक) + manas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः (‘whose minds are agitated’); विशेषणम् सर्वे इति
गृह-व्याप्ति-विवर्जिताःdeprived of household peace/normalcy
गृह-व्याप्ति-विवर्जिताः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootgṛha (प्रातिपदिक) + vyāpti (प्रातिपदिक) + vi-√vṛj (धातु) → vivarjita (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषसमासः (गृहव्याप्त्या विवर्जिताः = deprived of household pervasion/peace); क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम्

Mārkaṇḍeya (narrative voice, inferred)

Listener: King (राजन् directly addressed)

Scene: A troubled city: households with cold, unresponsive sacred fires; citizens anxious; a royal decree sends an offender beyond the kingdom’s boundary while his wealth remains untouched.

A
Agni

FAQs

Adharma at the top destabilizes society: when justice is corrupted, even domestic sacred rites lose their harmony and efficacy.

No specific tīrtha is named; the verse emphasizes kingdom-wide consequences within the Revā Khaṇḍa narrative frame.

Indirectly references the household sacred fire (Agni) and its offerings; the practical prescription here is juridical—banishment rather than killing.