Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 66

Devanagari script

स्त्रीबालवृद्धदीनानां छिद्रमन्वेषयन्ति ये । पच्यन्ते तत्र मध्ये वै क्रन्दमानाः सुपापिनः

Transliteration

strībālavṛddhadīnānāṃ chidramanveṣayanti ye | pacyante tatra madhye vai krandamānāḥ supāpinaḥ

Translation

Wer bei Frauen, Kindern, Greisen und Hilflosen nach einer „Schwachstelle“ sucht—solche großen Sünder werden dort mitten in der Qual gekocht und schreien klagend laut auf.

Word by Word

• स्त्रीबालवृद्धदीनानाम्: of women, children, the old, and the poor
• स्त्रीबालवृद्धदीनानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्त्री + बाल + वृद्ध + दीन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (masc. as generic), षष्ठी (6th case/genitive), बहुवचनम् (plural)

• छिद्रम्: a flaw, a weak point
• छिद्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: छिद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः (neut.), द्वितीया (2nd case/acc.), एकवचनम् (singular)

• अन्वेषयन्ति: they search for
• अन्वेषयन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु-√इष्/√एष् (धातु; अन्वेष्)
• Form: लट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), बहुवचनम् (plural)

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (masc.), प्रथमा (1st case), बहुवचनम् (plural)

• पच्यन्ते: they are cooked/burned (they suffer)
• पच्यन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पच् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), बहुवचनम् (plural)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम् (adverb of place)

• मध्ये: in the middle
• मध्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः (neut.), सप्तमी (7th case/loc.), एकवचनम् (singular)

• वै: indeed, surely
• वै: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्ययम् (particle/emphasis)

• क्रन्दमानाः: crying, wailing
• क्रन्दमानाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √क्रन्द् (धातु) + शतृ (वर्तमान-कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्गः (masc.), प्रथमा (1st case), बहुवचनम् (plural); वर्तमानकालिकः शतृ-प्रत्ययान्तः (present active participle)

• सुपापिनः: great sinners
• सुपापिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सु + पापिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (masc.), प्रथमा (1st case), बहुवचनम् (plural)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Characters & Entities

• Women
• Children
• Elderly
• Helpless

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma demands protection of the vulnerable; predatory fault-finding and harm leads to severe karmic punishment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The setting remains Revā-māhātmya; the tīrtha’s glory is paired with strict ethical warnings.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a moral prohibition against exploiting vulnerable persons.