Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 51

नरकापहं महापुण्यं महापातकनाशनम् । तत्तीर्थं सर्वतीर्थानामुत्तमं भुवि दुर्लभम्

narakāpahaṃ mahāpuṇyaṃ mahāpātakanāśanam | tattīrthaṃ sarvatīrthānāmuttamaṃ bhuvi durlabham

Dieses Tīrtha vertreibt die Hölle, verleiht großes Verdienst und vernichtet schwerste Sünden. Diese heilige Furt ist die vornehmste unter allen Tīrthas, auf Erden selten zu finden.

नरकापहम्removing hell (hell-dispelling)
नरकापहम्:
Visheshana (Qualifier of tīrtha)
TypeAdjective
Rootनरक (प्रातिपदिक) + अपह (प्रातिपदिक; √हृ/अप-√हृ ‘to remove’ से)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; समासः: नरकं अपहन्ति इति/नरकस्य अपहः (तत्पुरुष)
महापुण्यम्greatly meritorious
महापुण्यम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + पुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः: महत्+पुण्यम् (कर्मधारय)
महापातकनाशनम्destroyer of great sins
महापातकनाशनम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + पातक (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक; √नश्-नाशे)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः: महा-पातकानां नाशनम् (षष्ठी-तत्पुरुष; पूर्वपदे कर्मधारय: महत्+पातक)
तत्that
तत्:
Visheshana (Demonstrative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (समासे/सन्धौ पूर्वपद)
तीर्थम्sacred place, tīrtha
तीर्थम्:
Visheshya (Topic/that tīrtha)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
सर्वतीर्थानाम्of all sacred places
सर्वतीर्थानाम्:
Sambandha (Genitive: among/of all tīrthas)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; समासः: सर्व+तीर्थ (कर्मधारय)
उत्तमम्the best
उत्तमम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
दुर्लभम्hard to obtain, rare
दुर्लभम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootदुर् (उपसर्ग/अव्यय) + लभ्य (प्रातिपदिक; √लभ्-लाभे)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

Unspecified (narratorial/teacher voice within Revākhaṇḍa)

Tirtha: Narakeśvara Tīrtha

Type: ghat

Listener: null

Scene: Pilgrims at a Narmadā ghāṭ with a banner-like inscription ‘narakāpaha’; a dark, distant ‘naraka’ motif dissolves into light near the Śiva shrine, symbolizing pāpa-kṣaya.

N
Narakeśvara
N
Narmadā

FAQs

Sacred geography is spiritually potent: a properly revered tīrtha can eradicate grave sin and redirect destiny toward liberation.

Narakeśvara Tīrtha on the Narmadā, praised as supreme among tīrthas.

No explicit procedure is stated; the promise of mahāpuṇya and mahāpātaka-nāśa implies pilgrimage, snāna, and devotion at Narakeśvara.