Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 42

Devanagari script

शुक्लतीर्थस्य यत्पुण्यं यथा देवाच्छ्रुतं मया । य इदं शृणुयाद्भक्त्या पुराणे विहितं फलम्

Transliteration

śuklatīrthasya yatpuṇyaṃ yathā devācchrutaṃ mayā | ya idaṃ śṛṇuyādbhaktyā purāṇe vihitaṃ phalam

Translation

Das Verdienst des Śukla-Tīrtha — wie ich es von einem Gott vernommen habe: wer dies in Hingabe hört, diese im Purāṇa verheißene Frucht…

Word by Word

• शुक्ल-तीर्थस्य: of the Śukla-tīrtha
• शुक्ल-तीर्थस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शुक्ल (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति; एकवचन

• यत्: which; that
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; सम्बन्धक ('which/that')

• पुण्यम्: merit; sacred merit
• पुण्यम्: Karta (Predicate nominal/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन

• यथा: as; just as
• यथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/उपमानवाचक (adverb/conjunction: 'as/just as')

• देवात्: from the god (deity)
• देवात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति (5th/Ablative); एकवचन

• श्रुतम्: heard
• श्रुतम्: Kriya (Participial predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त)
• Form: भूतकृत् (क्त/PPP); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; 'heard'

• मया: by me
• मया: Kartr (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया विभक्ति; एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन

• शृणुयात्: should hear; may listen
• शृणुयात्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Manner/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; एकवचन; हेतौ/साधनार्थे (instrumental of manner: 'with devotion')

• पुराणे: in the Purāṇa
• पुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन

• विहितम्: prescribed; enjoined
• विहितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि+धा (धातु) → विहित (कृदन्त)
• Form: भूतकृत् (क्त/PPP); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; विशेषण (qualifies फलम्: 'prescribed/ordained')

• फलम्: fruit; result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन

Speaker

Narrator (likely Sūta/Lomaharṣaṇa) claiming divine-source transmission; addressing a king

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śukla Tīrtha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājan (king) and subsequent Purāṇa listeners

Visual Art Cues

Scene: A storyteller recites the Purāṇic māhātmya to an attentive assembly; the river and Śukla Tīrtha appear as a vignette behind him, while a radiant deva figure symbolizes the divine source of the teaching.

Characters & Entities

• Śuklatīrtha
• deva (a god)
• Purāṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional listening to tīrtha-māhātmya is itself a dharmic act that bestows the Purāṇa’s promised benefits.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Śukla Tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa (hearing/recitation-listening) of the Purāṇic account with bhakti (devotion).