Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 10

Devanagari script

पापोपपातकैर्युक्तो नरः स्नात्वा प्रमुच्यते । उपार्जिता विनश्येत भ्रूणहत्यापि दुस्त्यजा

Transliteration

pāpopapātakairyukto naraḥ snātvā pramucyate | upārjitā vinaśyeta bhrūṇahatyāpi dustyajā

Translation

Ein Mensch, beladen mit Sünden und Nebensünden (upapātaka), wird durch das Bad hier befreit. Selbst die schwer abzuschüttelnde Sünde der Tötung des Ungeborenen, durch eigene Taten erworben, wird vernichtet.

Word by Word

• पापोपपातकैः: with sins and minor sins
• पापोपपातकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + उपपातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—द्वन्द्वः (पापानि च उपपातकानि च)

• युक्तः: endowed/tainted
• युक्तः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु) → युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (endowed/connected)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Gerundial/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वकालिक-क्रिया (having bathed)

• प्रमुच्यते: is released
• प्रमुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (is completely freed)

• उपार्जिता: acquired/committed
• उपार्जिता: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: उप + अर्ज् (धातु) → उपार्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; (अत्र) ‘भ्रूणहत्या’ इत्यस्य विशेषणरूपेण/सम्बन्धेन

• विनश्येत: would be destroyed
• विनश्येत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + नश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (would perish/be destroyed)

• भ्रूणहत्या: the killing of an embryo (foeticide)
• भ्रूणहत्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भ्रूण (प्रातिपदिक) + हत्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (भ्रूणस्य हत्या)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अपवादार्थक-निपात (also/even)

• दुस्त्यजा: hard to abandon/remove
• दुस्त्यजा: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुस् (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + त्याज्य (प्रातिपदिक; त्यज् धातु से)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to भ्रूणहत्या)

Speaker

Skanda (deduced: Skanda Purāṇa narrative voice within Revā-khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śukla-tīrtha

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A penitent pilgrim enters the river at dawn, hands folded, then immerses; the water is depicted as luminous and cleansing, symbolically washing away dark stains of sin.

Characters & Entities

• Snāna (bathing)
• Pāpa
• Upapātaka
• Bhrūṇahatya (foeticide)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic tīrthas function as powerful prāyaścitta: sincere bathing can uproot even deeply entrenched wrongdoing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Śukla-tīrtha (the tīrtha under praise in this adhyāya).

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) at the tīrtha as a means of purification.