Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 92

नरके कृमिभक्ष्ये ते पतन्ति स्वात्मपोषकाः । ततः प्रसूतिकाले हि कृमिभुक्तश्च सव्रणः

narake kṛmibhakṣye te patanti svātmapoṣakāḥ | tataḥ prasūtikāle hi kṛmibhuktaśca savraṇaḥ

Die, welche nur sich selbst nähren, stürzen in die Hölle namens Kṛmibhakṣya. Dann, zur Zeit der Geburt, sind sie von Würmern zerfressen und von Wunden bedeckt.

नरकेin hell
नरके:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
कृमि-भक्ष्येin (the place) where worms are the food / worm-eaten
कृमि-भक्ष्ये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootकृमि (प्रातिपदिक) + भक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कृमिभिः भक्ष्ये = कृमिभक्ष्ये)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
पतन्तिfall
पतन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन
स्वात्म-पोषकाःself-nourishers / those who pamper themselves
स्वात्म-पोषकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक) + पोषक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वात्मनः पोषकाः)
ततःthen; thereafter
ततः:
Sambandha (Linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: अव्यय-क्रियाविशेषण (तदनन्तरम्)
प्रसूति-कालेat the time of birth
प्रसूति-काले:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रसूति (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रसूतेः काले)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis/indeed)
कृमि-भुक्तःeaten by worms
कृमि-भुक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृमि (प्रातिपदिक) + भुक्त (कृदन्त; √भुज् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि-क्त (past passive participle)
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
स-व्रणःwith wounds; ulcerated
स-व्रणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/अव्यय) + व्रण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (व्रणेन सह = सव्रणः)

Skanda (deduced from Skanda Purana narrative style within Āvantya Khaṇḍa)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-cycle (contextual)

Type: kshetra

Scene: A stark karmic tableau: a miserly figure falling into the hell ‘Kṛmibhakṣya’, surrounded by writhing worms; in a parallel vignette, the same soul reborn with ulcerated, worm-eaten wounds—contrasted with a distant, serene riverbank tīrtha where charity is offered.

K
Kṛmibhakṣya (Naraka)

FAQs

Self-centered consumption violates dharma; generosity purifies, while selfishness ripens into suffering.

Not specified; the verse supports the broader tīrtha-dharma ethos of Revā Khaṇḍa through emphasis on dāna.

Implied prescription: share food and practice dāna rather than eating solely for oneself.