Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 20

कामं दृष्ट्वा क्षयं यातं तत्र देवाप्सरोगणाः । भीता यथागतं सर्वे जग्मुश्चैव दिशो दश

kāmaṃ dṛṣṭvā kṣayaṃ yātaṃ tatra devāpsarogaṇāḥ | bhītā yathāgataṃ sarve jagmuścaiva diśo daśa

Als sie sahen, dass Kāma dort der Vernichtung anheimgefallen war, zogen die Scharen der Götter und Apsarās—von Furcht ergriffen—so fort, wie sie gekommen waren, und zerstreuten sich in die zehn Himmelsrichtungen.

कामम्Kāma (the god of desire)
कामम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial to main verb/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive) — ‘having seen’
क्षयम्destruction, decay
क्षयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
यातम्gone to, reached
यातम्:
Karma-samānādhikaraṇa (Object complement/कर्मसमानााधिकरण)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकालिक कृदन्त (Past participle) — ‘gone/attained’
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb) — ‘there’
देवाप्सरोगणाःgroups of gods and apsarases
देवाप्सरोगणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + अप्सरस् + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural; द्वन्द्वसमास (देवाः च अप्सरसः च) + गणाः
भीताःafraid
भीताः:
Karta (Subject attribute/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootभीत (भि (धातु) + क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
यथागतम्as they had come, in the same manner
यथागतम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + गत (गम् (धातु)+क्त)
Formअव्ययीभावसमास — ‘as (they) had come’; क्रियाविशेषणभाव
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन — Perfect, 3rd person, Plural
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction) — ‘and’
एवindeed
एव:
Nipata (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक-अव्यय (particle) — ‘indeed/just’
दिशःdirections
दिशः:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन — Feminine, Accusative, Plural
दशten
दश:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक विशेषण; (दिशः इति) स्त्रीलिङ्ग-द्वितीया-बहुवचनार्थे अव्ययवत् प्रयोग — numeral ‘ten’ qualifying ‘directions’

Narrator (Purāṇic narrator), by context

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-context (episode-setting)

Type: kshetra

Scene: A scorched Kāma lies destroyed; devas and apsarases recoil in fear and scatter toward the ten directions under a sky charged with Śiva’s fiery tejas.

K
Kāma
D
Devas
A
Apsarases

FAQs

When divine law asserts itself, temptation collapses; fear arises in those aligned with disruption rather than dharma.

The broader episode is linked to Gaṅgā-sāgara within the Revā Khaṇḍa setting.

None; it narrates the dispersal of the divine retinue after Kāma’s destruction.