Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

न क्षीयते तु राजेन्द्र चक्रतीर्थे तु यत्कृतम् । यद्भूतं यद्भविष्यच्च तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम्

na kṣīyate tu rājendra cakratīrthe tu yatkṛtam | yadbhūtaṃ yadbhaviṣyacca tīrthamāhātmyamuttamam

Doch, o Herr der Könige, was immer am Cakra-Tīrtha getan wird, verliert seine Frucht nicht. Dies ist die höchste Herrlichkeit des Tīrtha — im Vergangenen wie im Zukünftigen.

not
:
Kriya-visheshaṇa (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negative particle)
क्षीयतेis diminished/perishes
क्षीयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षि (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक-निपात (particle: but/indeed)
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराज-इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
चक्रतीर्थेat/in Cakra-tīrtha
चक्रतीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचक्र-तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधानार्थक-निपात (particle)
यत्whatever (that which)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); सम्बन्धबोधक-सम्बन्धी (relative pronoun)
कृतम्done/performed
कृतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; ‘यत्’ इत्यस्य विशेषणम्
यत्whatever (that which)
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative)
भूतम्past/that which has been
भूतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘यत्’ इत्यस्य विशेषणम्
यत्whatever (that which)
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative)
भविष्यत्future/that which will be
भविष्यत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) + शतृ (प्रत्यय)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present/future active participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘यत्’ इत्यस्य विशेषणम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तीर्थमाहात्म्यम्the greatness (māhātmya) of the tīrtha
तीर्थमाहात्म्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ-माहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
उत्तमम्supreme/excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; ‘तीर्थमाहात्म्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Mārkaṇḍeya (continuing)

Tirtha: Cakra Tīrtha

Type: ghat

Listener: A king (addressed as Rājendra)

Scene: On a luminous riverbank, a sacred spot marked by a ‘cakra’ emblem (disc) signifies Cakra Tīrtha; pilgrims perform rites while a symbolic wheel motif suggests unbroken continuity of merit across time (past/future).

C
Cakra Tīrtha
R
rājendra (king)

FAQs

Cakra Tīrtha is portrayed as a uniquely ‘akṣaya’ field where spiritual merit does not waste away.

Cakra Tīrtha (within Revā Khaṇḍa).

Perform religious acts at Cakra Tīrtha, where their fruit is said to be non-diminishing.