Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 13

वरुणोऽनन्तरं प्राह प्रणम्य तु महेश्वरम् । क्रीडेयं वारुणे लोके यादोगणसमन्वितः

varuṇo'nantaraṃ prāha praṇamya tu maheśvaram | krīḍeyaṃ vāruṇe loke yādogaṇasamanvitaḥ

Darauf sprach Varuṇa, nachdem er sich vor Maheśvara verneigt hatte: „Möge ich in meiner eigenen Varuṇa-Welt weilen und spielen, umgeben von den Scharen der Wasserwesen.“

वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अनन्तरम्afterwards
अनन्तरम्:
Kala-adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअनन्तर (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: ‘afterwards/next’)
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootनम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), उपसर्ग: प्र-
तुindeed / and
तु:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात; अवधारण/विरोधार्थक
महेश्वरम्Mahēśvara
महेश्वरम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (महा + ईश्वरः)
क्रीडेयम्may I sport / play
क्रीडेयम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रीड् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), उत्तम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वारुणेin Varuṇa’s
वारुणे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवारुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; विशेषण (वरुणसम्बन्धि)
लोकेworld
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
यादोगणसमन्वितःaccompanied by hosts of aquatic beings
यादोगणसमन्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयादस् + गण + समन्वित (प्रातिपदिक; समन्वि √इ)
Formसमास: (यादोगणेन समन्वितः) तृतीया-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

Narrator (Purāṇic voice) reporting Varuṇa’s request to Śiva

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha (contextual)

Type: tirtha

Listener: Purāṇa audience

Scene: Varuṇa, crowned and holding a pāśa, bows to Śiva-Umā; behind him a shimmering aquatic court with makara, fish, nāgas, and yādogaṇas swirling like a living mandala.

V
Varuṇa
M
Maheśvara (Śiva)
V
Vāruṇa-loka
Y
Yādogaṇa

FAQs

Even the Lokapālas seek their rightful station through humility and devotion to Maheśvara, acknowledging Śiva as the supreme granter of order.

This verse is within the Revā Khaṇḍa (Narmadā/Revā sacred region), though the specific tīrtha is not named in this single shloka.

None directly; it records Varuṇa’s prayer/request (prārthanā) after bowing.