Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 26

Devanagari script

तत्र सर्वान्नयिष्यामि प्रसन्ना वरदा ह्यहम् । प्राणायामपरा भूत्वा मां विशध्वं समाहिताः

Transliteration

tatra sarvānnayiṣyāmi prasannā varadā hyaham | prāṇāyāmaparā bhūtvā māṃ viśadhvaṃ samāhitāḥ

Translation

Dorthin werde ich euch alle führen, denn ich bin gnädig und wahrlich eine Spenderin von Gaben. Werdet dem Prāṇāyāma hingegeben, und mit gesammeltetem Geist tretet in mich ein, sucht Zuflucht in mir.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• सर्वान्: all (of you/them)
• सर्वान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (masc. acc. pl.)

• नयिष्यामि: I will lead
• नयिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नी (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• प्रसन्ना: gracious, pleased
• प्रसन्ना: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रसन्न (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (fem. nom. sg.)

• वरदा: giver of boons
• वरदा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वरद (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (fem. nom. sg.)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अवधानार्थक

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्राणायाम-अपरा: devoted to prāṇāyāma (breath-control)
• प्राणायाम-अपरा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्राणायाम (प्रातिपदिक) + अपर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (fem. nom. sg.), प्राणायामे परा इति (devoted to prāṇāyāma)

• भूत्वा: having become
• भूत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: भू (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having become)

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• विशध्वम्: enter
• विशध्वम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + शि (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्

• समाहिताः: collected, concentrated
• समाहिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम् + आ + धा (धातु) → समाहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (masc. nom. pl.), संबोधितानां मुनिगणानां विशेषणम्

Speaker

Revā Devī (Narmadā), addressing sages/communities seeking protection

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā tirtha (guided passage/refuge)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The Devī, serene and boon-giving, gestures forward as if leading; sages sit or stand in yogic composure, practicing prāṇāyāma on the riverbank before entering the sacred refuge.

Characters & Entities

• Revā (Narmadā)
• Prāṇāyāma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Inner discipline (prāṇāyāma) and mental steadiness are presented as the proper way to approach divine refuge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Revā/Narmadā herself as the tīrtha—her waters and presence as a salvific sanctuary.

What ritualistic prescription is mentioned?

Practice prāṇāyāma and maintain samādhi-like composure while seeking entry/refuge in the goddess (the river).