Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा चतुर्थ्यां वा ह्युपोषितः । विघ्नं न विद्यते तस्य सप्तजन्मनि भारत

tatra tīrthe naraḥ snātvā caturthyāṃ vā hyupoṣitaḥ | vighnaṃ na vidyate tasya saptajanmani bhārata

An jener Tīrtha: Wenn ein Mensch dort badet und zudem am vierten Mondtag fastet, so gibt es für ihn sieben Geburten lang kein Hindernis, o Bhārata.

तत्रthere
तत्र:
Deśa-viśeṣaṇa (Locative adverb/देशविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place: there)
तीर्थेat the sacred ford
तीर्थे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having bathed)
चतुर्थ्याम्on the fourth lunar day
चतुर्थ्याम्:
Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्थी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; तिथिवाचक
वाor
वा:
Sambandha-bodhaka (Alternative marker/सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (disjunctive particle: or)
हिindeed
हि:
Sambandha-bodhaka (Emphasis/सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/हेतौ (particle: indeed/for)
उपोषितःhaving fasted
उपोषितः:
Viśeṣaṇa (Qualifier of subject/विशेषण)
TypeVerb
Rootउप-वास् (धातु)
Formभूतकृदन्त (past active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; 'नरः' इति कर्तृपदस्य विशेषणम्
विघ्नम्obstacle
विघ्नम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविघ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
विद्यतेexists, is found
विद्यते:
Kriyā (Existential predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; भावे/सत्तायाम् (exists)
तस्यfor him, of him
तस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
सप्तजन्मनिin (his) seven births
सप्तजन्मनि:
Adhikaraṇa (Scope/time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसप्त-जन्मन् (प्रातिपदिक; सप्त + जन्मन्)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; काल/पर्यायवाचक (in seven births)
भारतO Bhārata
भारत:
Sambodhana (Addressee/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Karmadī Tīrtha

Type: ghat

Listener: Bhārata (king addressed as Bhārata)

Scene: Pilgrim bathing at the ford on Caturthī dawn, then observing a fast; Gaṇeśa bestows a protective boon extending across seven births, depicted as seven lamps or seven garlands.

V
Vighneśa
B
Bhārata (address)

FAQs

Devotion expressed through tīrtha-bathing and disciplined fasting is said to remove obstacles across lifetimes.

Karmadī Tīrtha, associated with Vighneśa (Gaṇeśa) in Adhyāya 123.

Snāna at the tīrtha and upavāsa (fasting) on Caturthī (the fourth lunar day).