Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 19

गते चादर्शनं देवे तत्र तीर्थे महामतिः । स्थापयामास देवेशं शिवं शान्तमनामयम्

gate cādarśanaṃ deve tatra tīrthe mahāmatiḥ | sthāpayāmāsa deveśaṃ śivaṃ śāntamanāmayam

Als der Gott dem Blick entschwunden war, errichtete der Großgesinnte an jenem Tīrtha Śiva, den Herrn der Götter, friedvoll und frei von Leid.

गतेwhen (he) had gone
गते:
Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अदर्शनम्disappearance/invisibility
अदर्शनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
देवेin the god (when the god...)
देवे:
Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सति-सप्तमी-अङ्ग (with गते)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
तीर्थेat the sacred ford/place
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
महामतिःthe great-minded one
महामतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहā + मति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महती मतिः यस्य/महती मतिः)
स्थापयामासinstalled/caused to be set up
स्थापयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative: स्थापयति)
देवेशम्the Lord of gods
देवेशम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (देवानाम् ईशः)
शिवम्Shiva
शिवम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
शान्तम्peaceful
शान्तम्:
Karman-qualifier (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशान्त (प्रातिपदिक; √शम् धातोः क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (शिवम्)
अनामयम्free from disease/blemish
अनामयम्:
Karman-qualifier (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन् + आमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (शिवम्)

Narrator (Mārkaṇḍeya, contextually)

Tirtha: Kambu-tīrtha (context)

Type: ghat

Listener: Pārtha (implied)

Scene: Riverside consecration: a great-souled devotee installs a serene Śiva-liṅga at the ford; priests and attendants hold vessels; the atmosphere is peaceful, healing, and luminous.

Ś
Śiva

FAQs

When divine vision ceases, dharma continues through worship—establishing Śiva at a tīrtha anchors grace for future pilgrims.

The verse refers to “that tīrtha” which is soon named Kambu-tīrtha in the following passage.

Śiva-pratiṣṭhā (installation/establishment of Śiva) at the sacred ford is described.