Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । देवदेवेन वै तप्तं तपः पूर्वं युधिष्ठिर । विज्ञप्तेन सुरैः सर्वैरुमादेवी विवाहिता

śrīmārkaṇḍeya uvāca | devadevena vai taptaṃ tapaḥ pūrvaṃ yudhiṣṭhira | vijñaptena suraiḥ sarvairumādevī vivāhitā

Śrī Mārkaṇḍeya sprach: Einst, o Yudhiṣṭhira, übte der Gott der Götter strenge Askese; und auf Bitten aller Devas wurde Umādevī ihm zur Gemahlin gegeben.

श्रीमार्कण्डेयःŚrī Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री-मार्कण्डेय (प्रातिपदिक; श्री + मार्कण्डेय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
देवदेवेनby the god of gods (Śiva)
देवदेवेन:
Karana/Agent-Instrument (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव-देव (प्रातिपदिक; देव + देव)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
वैindeed
वै:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/खल्वर्थक-अव्यय (emphatic particle)
तप्तम्performed (as austerity)/undertaken
तप्तम्:
Kriya (Predicate/क्रिया-विशेषण)
TypeVerb
Root√तप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (तपः इति) विशेषणम्
तपःausterity
तपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (वाक्य-विषयः)
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण
युधिष्ठिरO Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (8th/Vocative), एकवचन
विज्ञप्तेनupon being requested
विज्ञप्तेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeAdjective
Rootवि-√ज्ञप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP) ‘विज्ञप्त’ = ‘requested/informed’; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग तृतीया, एकवचन; अत्र तृतीया (हेतौ/निमित्ते)
सुरैःby the gods
सुरैः:
Karana/Agent-Instrument (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
सर्वैःall
सर्वैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषणम् (सुरैः इति)
उमादेवीGoddess Umā
उमादेवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउमा-देवी (प्रातिपदिक; उमा + देवी)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
विवाहिताwas married
विवाहिता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-√वह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मणि-प्रयोगः (was married)

Mārkaṇḍeya

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: A cosmic tableau: Śiva as Devadeva in austere meditation, gods assembled in supplication, culminating in the auspicious wedding of Umādevī—an event foreshadowing Skanda’s mission.

M
Mārkaṇḍeya
Y
Yudhiṣṭhira
Ś
Śiva (Devadeva)
T
the Devas
U
Umā (Pārvatī)

FAQs

Cosmic order is restored through divine discipline (tapas) and auspicious union, setting the stage for dharmic outcomes.

Not named in this verse; it provides mythic background connected to the Narmadā tīrtha narrative.

None directly; the verse references tapas and the divine marriage as narrative causes.