Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

एरण्ड्यां च महादेवो दृष्टो मे मन्मथेश्वरः । किं समर्थो यमो रुष्टो भद्रो भद्राणि पश्यति

eraṇḍyāṃ ca mahādevo dṛṣṭo me manmatheśvaraḥ | kiṃ samartho yamo ruṣṭo bhadro bhadrāṇi paśyati

Und in Ēraṇḍī schaute ich Mahādeva als Manmatheśvara. Wie könnte Yama, selbst im Zorn, dort irgendeine Macht haben? Denn der glückverheißende Herr erblickt und gewährt nur Glückverheißendes.

एरण्ड्यांin Eraṇḍī (place)
एरण्ड्यां:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएरण्डी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; स्थानवाचक (place-name)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/and)
महादेवःMahādeva
महादेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा-देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
दृष्टःseen
दृष्टः:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (seen)
मेby me / of me
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) एकवचन; enclitic form
मन्मथेश्वरःLord of Manmatha (Kāma)
मन्मथेश्वरः:
Karta (Appositional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्मथ-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मन्मथस्य ईश्वरः)
किम्what?/why?
किम्:
Sambandha (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रश्न (interrogative particle; here ‘what/why?’)
समर्थःcapable
समर्थः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसमर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying यमः)
यमःYama (god of death)
यमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रुष्टःangered
रुष्टः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootरुष् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणवत् (qualifying यमः)
भद्रःthe auspicious one / a good man
भद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भद्राणिauspicious things
भद्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
पश्यतिsees
पश्यति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

Mārkaṇḍeya (deduced from immediate continuation in Adhyāya 103)

Tirtha: Ēraṇḍī—Manmatheśvara kṣetra

Type: kshetra

Listener: King (rājan)

Scene: The narrator/devotee stands before a liṅga of Manmatheśvara at Ēraṇḍī; a subdued, shadowy Yama figure is rendered powerless at the boundary, while Śiva’s gaze radiates auspiciousness.

Ē
Ēraṇḍī
M
Mahādeva
M
Manmatheśvara
Y
Yama

FAQs

Darśana of Śiva at a powerful tīrtha grants auspiciousness and removes fear, even of death.

Ēraṇḍī, associated with Manmatheśvara, within the Revā-khaṇḍa.

No specific rite is prescribed here; it emphasizes the saving power of darśana at the site.