Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 59

Rishi: Not explicitly stated in the Saṃhitā for this yajus; associated with Soma-Avabhṛtha tradition.
Devata: Waters as Sindhu/Samudra; explicitly Viṣṇu and Varuṇa.
Chandas: Tr̥ṣṭubh-like cadence with yajus-prose admixture; not strictly metrical throughout.

स॒न्नः सिन्धु॑रवभृ॒थायोद्य॑तः समु॒द्रो॒ऽभ्यवह्रि॒यमा॑णः स॑लि॒लः प्रप्लु॑तो ययो॒रोज॑सा स्कभि॒ता रजा॑ᳪसि वी॒र्ये॑भिर्वी॒रत॑मा॒ शवि॑ष्ठा । या पत्ये॑ते॒ अप्र॑तीता॒ सहो॑भि॒र्विष्णू॑ अग॒न्वरु॑णा पू॒र्वहू॑तौ

sánnaḥ síndhur avabhṛ́thāyódyataḥ samudró ’bhyavahriyámāṇaḥ saliláḥ praplutó yayór ójasā skabhitā́ rájāṃsi vī́ryebhir vī́ratamā śáviṣṭhā | yā́ patyéte aprátītā sáhobhir víṣṇū agán váruṇā pū́rvahūtau

Heil uns sei der Sindhu, erhoben zur Avabhṛtha; der Ozean, dahingetragen; die Wasserflut, überströmend—durch deren Macht die Weltgegenden gefestigt sind, die heldenhaftesten, die gewaltigsten in ihren Kräften. Die da herrschen, unangefochten, durch ihre Stärken—Viṣṇu und Varuṇa, von alters her angerufen, sind gekommen.

सत्-नः । सिन्धुः । अवभृथाय । उद्यतः । समुद्रः । अभ्यवह्रियमाणः । सलिलः । प्रप्लुतः । ययोः । ओजसा । स्कभिताः । रजांसि । वीर्येभिः । वीरतमाः । शविष्ठाः । या । पत्येते । अप्रतीताः । सहोभिः । विष्णू । अगन् । वरुणा । पूर्वहूतौ ।

सत्being, true; (as) good/auspicious
सत्:
विशेषण (कर्तृ/कर्म-सम्बन्धी)
TypeAdjective/Noun
Rootसत् (√अस् ‘to be’ से निष्पन्न) / सत्-प्रातिपदिक
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (अधिकार/सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootअस्मद्
सिन्धुःthe river/stream; Sindhu
सिन्धुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसिन्धु-
अवभृथायfor the avabhṛtha (final purificatory bath)
अवभृथाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअवभृथ-
उद्यतःraised, lifted up
उद्यतः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple (Adjective)
Rootउद्-√यम् (यम्) / उद्यत-
समुद्रःthe ocean
समुद्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसमुद्र-
अभिtowards, over
अभि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअभि
अवह्रियमाणःbeing carried along/away
अवह्रियमाणः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple
Rootअव-√हृ (हृ) / अवह्रियमाण-
सलिलःwater, flood
सलिलः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसलिल-
प्रप्लुतःoverflowed, flooded
प्रप्लुतः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple (Adjective)
Rootप्र-√प्लु (प्लु) / प्रप्लुत-
ययोःof which two / in which two
ययोः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद्
ओजसाby strength, with vigor
ओजसा:
करण
TypeNoun
Rootओजस्-
स्कभिताःsupported, propped
स्कभिताः:
कर्म-विशेषण (रजांसि)
TypeParticiple
Root√स्कभ् / स्कभित-
रजांसिregions, spaces; (also) dusts
रजांसि:
कर्म (स्कभिताः इति) / विषय
TypeNoun
Rootरजस्-
वीर्येभिःby powers, by heroic energies
वीर्येभिः:
करण
TypeNoun
Rootवीर्य-
वीरतमाmost heroic
वीरतमा:
सम्बोधन/विशेषण (देवतासम्बन्धी)
TypeAdjective
Rootवीरतमा- (वीर + तमप्)
शविष्ठाstrongest
शविष्ठा:
सम्बोधन/विशेषण
TypeAdjective
Rootशविष्ठ- (शवस् ‘strength’ + इष्ठ)
याःwho (fem. pl.)
याः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद्
पत्येतेthey fly/fall, they move swiftly
पत्येते:
क्रिया
TypeVerb
Root√पत् (पत्) / पत्यते
अप्रतीताःunopposed, unchecked
अप्रतीताः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective/Participle
Rootअ-प्रतीत- (√प्र-इ ‘to go/approach’/√प्र-इति ‘to be known’ से; ‘not opposed/not checked’ अर्थ)
सहोभिःwith mights, with forces
सहोभिः:
करण
TypeNoun
Rootसहस्-
विष्णूO Viṣṇu
विष्णू:
सम्बोधन
TypeNoun (Deity)
Rootविष्णु-
अगन्they went
अगन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√गम् (गम्)
वरुणाO Varuṇa
वरुणा:
सम्बोधन
TypeNoun (Deity)
Rootवरुण-
पूर्वहूतौO you two who are invoked beforehand/first-invoked
पूर्वहूतौ:
सम्बोधन
TypeAdjective (Dual epithet)
Rootपूर्वहूत- (पूर्व + √ह्वा ‘to call’ क्त)
S
Sindhu (River/Waters)
S
Samudra (Ocean)
S
Salila (Flood/Waters)
V
Viṣṇu
V
Varuṇa