Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 53

Rishi: Traditional: associated with Indra-related seers; in VS usage treated as adhvaryu-formula within Soma liturgy (not always assigned a distinct ṛṣi in ritual manuals).
Devata: Indra-Parvata; closing with Vyāhṛtis (Prajāpati/Worlds as implicit devatā).
Chandas: Predominantly Triṣṭubh-like cadence with prose-like liturgical extensions (as transmitted in VS).

यु॒वं तमि॑न्द्रापर्वता पुरो॒युधा॒ यो न॑: पृत॒न्यादप॒ तं त॒मिद्ध॑तं॒ वज्रे॑ण॒ तं त॒मिद्ध॑तम् । दू॒रे च॒त्ताय॑ छन्त्स॒द्गह॑नं॒ यदिन॑क्षत् । अ॒स्माक॒ᳪ शत्रू॒न्परि॑ शूर वि॒श्वतो॑ द॒र्मा द॑र्षीष्ट वि॒श्वत॑: । भूर्भुव॒: स्व॒: सुप्र॒जाः प्र॒जाभि॑: स्याम सु॒वीरा॑ वीरैः सु॒पोषा॒: पोषै॑:

yuváṃ tám índrāparvatā puroyúdhā yó naḥ pṛtanyā́d ápa táṃ tám íd dhataṃ vájreṇa táṃ tám íd dhatam | dūré cattā́ya chantsád gahanaṃ yádi nákṣat | asmā́kaṃ śatrū́n pári śūra viśváto darmā́ darśīṣṭa viśvátaḥ | bhū́r bhuváḥ svàḥ suprájāḥ prajā́bhiḥ syāma suvī́rā vī́raiḥ supóṣāḥ póṣaiḥ

Ihr beide, o Indra und Parvata, die ihr im Kampf vorangeht: wer immer uns in der Schlacht angreift — schlagt ihn fort; ja, schlagt ihn, eben ihn, mit dem Vajra; schlagt ihn, eben ihn. Fern sei er hingeworfen; in die Tiefe soll er versinken, wenn er uns zu erreichen sucht. Von allen Seiten, o Held, umschließe unsere Feinde; von allen Seiten zerschmettere sie. Bhūr, Bhuvaḥ, Svaḥ — mögen wir mit guter Nachkommenschaft gesegnet sein, mit Nachkommen; mögen wir reich sein an tapferen Männern, reich an Gedeihen und Nahrung.

युवम् । तम् । इन्द्रा-पर्वता । पुरः-युधा । यः । नः । पृतन्यात् । अप । तम् । तम् । इत् । धतम् । वज्रेण । तम् । तम् । इत् । धतम् । दूरे । चत्ताय । छन्त्सत् । गहनम् । यदि । नक्षत् । अस्माकम् । शत्रून् । परि । शूर । विश्वतः । दर्मा । दर्शीष्ट । विश्वतः । भूः । भुवः । स्वः । सु-प्रजाः । प्रजाभिः । स्याम । सु-वीराः । वीरैः । सु-पोषाः । पोषैः

युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
इन्द्राO Indra
इन्द्रा:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र
पर्वताO Parvata
पर्वता:
सम्बोधन
TypeNoun (proper/epithet)
Rootपर्वत
पुरोयुधाfighting in front / fore-fighter
पुरोयुधा:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootपुरो-युध्
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun (relative)
Rootयद्
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
पृतन्यात्should attack / wage battle
पृतन्यात्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootपृतन्य (धातु)
अपaway
अप:
अपादान-भाव
TypeIndeclinable
Rootअप
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
एवindeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
हतम्strike/kill (you two)!
हतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootहन्
वज्रेणwith the thunderbolt
वज्रेण:
करण
TypeNoun
Rootवज्र
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
एवindeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
हतम्strike/kill (you two)!
हतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootहन्
दूरेfar away
दूरे:
अधिकरण
TypeIndeclinable (adverbial)
Rootदूर
and
:
TypeIndeclinable
Root
अत्तायfor the devourer / eater
अत्ताय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअत्तृ
छन्त्सत्covering / concealing
छन्त्सत्:
कर्तृ
TypeKṛdanta (participle)
Rootछद्
गहनम्the thicket / dense place
गहनम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootगहन
यत्which
यत्:
कर्म
TypePronoun (relative)
Rootयद्
इनक्षत्reached / attained
इनक्षत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootनश् (नशति/नक्षति)
अस्माकम्of us
अस्माकम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
शत्रून्enemies
शत्रून्:
कर्म
TypeNoun
Rootशत्रु
परिaround / on all sides
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि
शूरO hero
शूर:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootशूर
विश्वतःfrom every side
विश्वतः:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootविश्वतः
दर्मा(as) a barrier/obstruction
दर्मा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदर्मन्
दर्शीष्टshow / make appear
दर्शीष्ट:
क्रिया
TypeVerb
Rootदृश्
विश्वतःon every side
विश्वतः:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootविश्वतः
भूःBhūḥ (earth)
भूः:
TypeNoun (vyāhṛti)
Rootभू
भुवःBhuvaḥ (mid-region)
भुवः:
TypeNoun (vyāhṛti)
Rootभुवस्
स्वःSvaḥ (heaven)
स्वः:
TypeNoun (vyāhṛti)
Rootस्वर्
सुप्रजाःhaving good offspring
सुप्रजाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसु-प्रजा
प्रजाभिःwith progeny
प्रजाभिः:
सह/करण
TypeNoun
Rootप्रजा
स्यामmay we be
स्याम:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस्
सुवीराःhaving good heroes
सुवीराः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसु-वीर
वीरैःwith heroes
वीरैः:
सह/करण
TypeNoun
Rootवीर
सुपोषाःhaving good prosperity
सुपोषाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसु-पोष
पोषैःwith prosperities / nourishments
पोषैः:
सह/करण
TypeNoun
Rootपोष
I
Indra
P
Parvata
V
Vyāhṛtis (Bhūr, Bhuvaḥ, Svaḥ) / Prajāpati (implicit)